اخبار موزه

نمایشگاه آثار فضانوردی به زودی در موزه ملی علوم و فناوری

۲۸ شهر , ۱۳۹۸  

موزه ملی علوم و فناوری ایران طی یک تفاهم نامه با روزنامه نگار شهیر علمی، سیروس برزو، به زودی نمایشگاهی از «مجموعه آثار فضایی» برگزار می کند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، این نمایشگاه مجموعه ای از آثار گردآوری شده فضایی توسط سیروس برزو، روزنامه نگار علمی است. بر اساس این تفاهم نامه ۳ ساله که روز دوشنبه ۲۵ شهریورماه ۹۸ میان دکتر سیف اله جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری و سیروس برزو به امضا رسید، اتاق فکر و کارگروهی برای طراحی ساختار و محتوای نمایشگاه فضانوردی و رویدادهای مرتبط تشکیل می شود.

 

از کیهان علمی تا موزه ملی علوم و فناوری

سیروس برزو متولد ۱۳۳۲ کار مطبوعاتی خود را از سال ۱۳۵۹ با ترجمه و نوشتن مقالات فضایی در نشریات معتبر علمی ایران مانند دانشمند، علم و زندگی و اطلاعات علمی آغاز کرد. وی سردبیر ماهنامه کیهان علمی، نخستین ماهنامه علمی ویژه نوجوانان در ایران بود که اولین شماره اش در اواخر دهه ۱۳۶۰ منتشر شد. وی همچنین صاحب دو کتاب با نام های «انسان و فضا» و «نخستین های فضانوردی» است. وی همچنین اندوخته های علمی و حاصل گفت و گوهای خود با دانشمندان و فضانوردان بزرگ جهان را در قالب نزدیک به ۳۰ جلد کتاب در زمینه فضانوردی گردآوری کرده است.

 

مجموعه نمایشی فضایی

این مجموعه شامل اشیایی می شود که طی نیم قرن اخیر توسط سیروس برزو جع آوری شده است. اکثر قریب به اتفاق این اشیا هدایایی است که فضانوردان مختلف و کارشناسان فضایی به وی اهد کرده اند، برخی نیز خریداری شده اند؛ این مجموعه، تاکنون دستمایه نمایشگاه هایی در شهرهای مختلف ایران شده است که با استقبال بسیار خوبی از سوی مردم همراه شده است.

تعداد این اقلام به بیش از ۱۵۰۰ مورد می رسد که بسیاری از آن ها منحصر به فرد هستند از جمله: لباس فضایی، قطعه هایی از ایستگاه فضایی میر، دستکش لباس فضایی و سردیس فضانوردان.

وجود ده ها نمونه از تمبرهای فضایی، غذای فضانوردان، عکس های امضا شده توسط فضانوردان نام آور جهان، ماکت سفینه ها و موشک ها و پوسترهای فضایی غنای این مجموعه را بسیار بالا برده است.

, , , ,

اخبار موزه

کنفرانس «سار تابستان ۹۸» موزه ملی علوم و فناوری جمعه ۲۹ شهریور برگزار می‌شود

۲۷ شهر , ۱۳۹۸  

چهاردهمین کنفرانس سار موزه ملی علوم و فناوری با عنوان «سار تابستان ۹۸»، روز جمعه ۲۹ شهریورماه در سالن همایش کارخانه نوآوری آزادی برگزار می‎شود.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، سار تابستان ۱۳۹۸ همچون کنفرانس‎های قبلی دارای ۷ سخنران است که در موضوعات متنوع از تجربیات و ایده‎های خلاق خود خواهند گفت.

سخنرانان «سار تابستان ۹۸» و عنوان سخنرانی‎ها بدین ترتیب است:

  • حمید جدیری خداشناس، پژوهشگر و حقوقدان سخنرانی با عنوان: «در هفت قاره زمین با بهانه ی علم»
  • فاطمه نجاتی، معمار، سخنرانی با عنوان: «احیای مشارکتیباغ های رها شده ی تهران – باغ اول: باغ زیتون شوش»
  • سارا سلجوقی نژاد، آموزگار، سخنرانی با عنوان: «روش های تدریس خلاق و نوآورانه در مقطع ابتدایی»
  • نگار صبوری، معمار، سخنرانی با عنوان: «تهران ، کارگاه ساختمانی»
  • سیاوش خطیبی، مدیر عامل شرکت دانش بنیان آب پالایش، سخنرانی با عنوان: «توپ، توی زمین خودمه، به عنوان یک استراتژی؛ داستان پروژه ۴ میلیاردی»
  • ابراهیم احمدیان، کنشگر محیط زیست

کنفرانس سار تابستان روز جمعه ۲۹ شهریور از ساعت ۱۴ الی ۱۷ در سالن همایش هم آوا واقع در بزرگراه شهید لشکری، جنب مترو بیمه برگزار می شود و علاقمندان برای ثبت نام و دریافت اطلاعات بیش‎تر می توانند به سامانه https://evnd.co/g6S74  مراجعه کنند و یا با شماره‎های ۰۹۰۱۶۲۴۸۹۷۹و ۰۲۱۸۸۸۰۷۷۶۲ تماس بگیرند.

, ,

اخبار موزه

سلسه سخنرانی های «مساله ی ترویج علم در ایران معاصر» توسط موزه ملی علوم و فناوری برگزار می شود

۲۴ شهر , ۱۳۹۸  

موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران با هم‎ فکری و همکاری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی قصد دارد با برگزاری سلسله سخنرانی‎هایی، مساله ‎ی ترویج علم در ایران را از ابعاد گوناگون مورد نقد معرفت‎ شناسانه صاحب‎ نظران قرار دهد. این برنامه به صورت ماهانه برگزار خواهد شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، این سخنرانی ‎ها در آخرین عصر چهارشنبه هر ماه برگزار می‎شود و هر جلسه شامل ۹۰ دقیقه سخنرانی و ۶۰ دقیقه پرسش و پاسخ است که همگی به صورت شنیداری ضبط و فایل آن از طریق وبگاه و کانالی ویژه در یکی از شبکه ‎های پیام‎ رسان در اختیار همه علاقه ‎مندان در سراسر کشور قرار خواهد گرفت. در پایان، متن نوشتاری همه سخنرانی‎ ها سالانه و به شکل «مجموعه گفتارها» در قالب کتابی با عنوان «مساله‎ ی ترویج علم در ایران معاصر» به چاپ خواهد رسید.

در این برنامه، شرکت و حضور همه علاقه‌ مندان در سخنرانی ها کاملا آزاد است و مورد استقبال قرار خواهد گرفت و تنها کافی است برای شرکت در نخستین سخنرانی نام، نام خانوادگی و معرفی زمینه‎ ی فعالیت ها به نشانیpopsci@email.com  ارسال شود.

گفتنی است دکتر نعمت الله فاضلی نویسنده، پژوهشگر و انسان شناس برجسته، دبیری این سلسله سخنرانی ها را بر عهده گرفته است و تاکنون چهره‎ های شناخته شده‎ی بسیاری از این اقدام پشتیبانی و برای ایراد سخنرانی ابراز تمایل کرده‎اند.

در بخشی از فراخوان حضور در این سلسله سخنرانی‎ ها که توسط موزه ملی علوم و فناوری برگزار می‎شود، چنین آمده است:

«ترویج علم مساله‎ای پیچیده و چندوجهی است که خود و شرایط، شیوه‎ ها، مدل ‎ها و ابزار تحقق آن بویژه در ایران نیازمند بازشناسی و تعریف دوباره است. در این میان، شناخت چالش ‎های فرا روی آن بویژه گوناگونی ویژگی‎ ها، توانایی‎ ها و دغدغه ‎های مخاطبان هم امری گریز ناپذیر است. با همه این‎ ها، انتظار می‎رود با شناخت بهتر و همه‌جانبه شهروندان، یافتن نیازهای واقعی آن‎ها و در نظر گرفتن بافتار فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی امروز ایران، بتوان ترویج علم را به تلاشی آگاهانه، هدفمند و نتیجه‎ بخش‎تر تبدیل کرد.

موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران با هم‎ فکری و همکاری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی قصد دارد با برگزاری سلسله سخنرانی‎ هایی مساله ترویج علم در ایران را از ابعاد گوناگونی مورد نقد معرفت شناسانه صاحب‎ نظران قرار دهد و با گردآوری و انتشار نظام ‎مند اندیشه‎ های عرضه شده در این سخنرانی‎های هدفمند، ضمن ایجاد گفتمانی جریان‎ ساز، زیرساخت نظری لازم برای تهیه نسخه‎ ای مناسب، کارآمد و متناسب با نیازها و علاقه‎مندی‎های شهروندان ایرانی به علم و در یک کلام نسخه‎ای بومی برای ترویج علم در کشورمان فراهم کند و با تلاش برای ایجاد زبان و درکی مشترک میان ترویج کنندگان علم، بستری مناسب برای هم‎ سویی و مهم‎ تر از آن هم ‎افزایی تلاش‎های آنان در برنامه‎ریزی‎ها و اقدام‎های مشترک فراهم آورد. بی‎ شک، این سلسله سخنرانی‎ها جایی برای طرح تجربه‎ های ناب بومی در زمینه چگونگی ایجاد ارتباطی موثر و پایدار میان حوزه ‎های گوناگون دانش و جامعه نیز است. شرح تجربه‎ های موفق یا گاه ناکامی که می‎تواند به شناخت بیش‎تری از مخاطب ایرانی ترویج علم از جمله احساس و علاقه مندی ‎ها، هم‎چنین شیوه ‎های مناسب تعامل با آنان بیانجامد.»

, , , ,

اخبار موزه

چالش های جهانی مرز نمی شناسند؛ ملت ها بیش از هر زمان دیگری نیاز به گفت و گو دارند؛ سخنرانی رئیس موزه ملی علوم و فناوری ایران در چهل و هفتمین نشست موزه های علوم و فناوری

۱۸ شهر , ۱۳۹۸  

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، چهل و هفتمین مجمع سالانه کمیته بین ‏المللی موزه‏ ها و مجموعه ‏های علوم و فناوری (CIMUSET)  از روز شنبه اول سپتامبر، ۱۰ شهریور با عنوان «سنت‌ هایی برای آینده پایدار» به مدت یک هفته در شهر کیوتو ژاپن آغاز شد. در این نشست دکتر سیف اله جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری ایران نیز بعنوان یکی از سخنرانان این نشست به ایراد سخنرانی پرداخت.

دکتر جلیلی در سخنان خود به چالش های جهانی مانند محیط زیست اشاره و بر گفت و گوی فرامرزی ملت ها تاکید کرد و موزه های علوم و فناوری را مراکز مهمی برای آگاهی بخشی میان ملت ها و پلی بین دانشمندان و مردم دانست.

متن سخنان دکتر سیف اله جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری ایران در چهل و هفتمین مجمع سالانه کمیته بین ‏المللی موزه‏ ها و مجموعه ‏های علوم و فناوری (CIMUSET):

«در حال حاضر بشر با چالش های زیادی روبرو است. چالش هایی مانند تغییرات اقلیمی، آلودگی محیط زیست، کمبود آب، شکاف بین فقیر و غنی، جنگ، رهبران زیادخواه و جنگ طلب، افزایش جمعیت، کم آگاهی مردم. من اعتقاد دارم دانشمندان بایستی نقش پر رنگ تری در اداره کشورها داشته باشند. زیرا افراد زیاده خواه از دستاوردهای دانشمندان برای مقاصد غیر انسان دوستانه استفاده می کنند و باعث ایجاد مشکلات زیادی برای بشر شده اند. به اعتقاد من یکی از روش های مواجه شدن با چالش های جهانی افزایش اطلاعات و دانش مردم و گفتگوی بین ملت ها است. در این صورت همراهی ملت ها با ایجاد تغییرات در جهت رفاه بشر بیش تر خواهد شد و پذیرش یکه تازی برخی سیاستمداران محدود خواهد شد. در قرن حاضر ملت ها بیش از هر زمانی دیگر نیاز به نزدیکی و گفتگو با یکدیگر دارند. ما فقط یک زمین داریم، اما با ایجاد مرزها آن را به بخش هایی تقسیم کرده ایم و برای ورود به هر بخش از آن بایستی از دولت مربوطه اجازه بگیریم. اما باید توجه داشت که چالش ها مرز نمی شناسند و نیازی به ویزا ندارند و نابودی هر بخش از زمین کل کره خاکی را تحت تاثیر قرار می دهد. به عنوان مثال، اثرات آتش سوزی جنگل های آمازون فقط متوجه برزیل نیست بلکه کل زمین را تحت تاثیر قرار می دهد. پس بهتر است راهی پیدا کنیم که همه ملت ها در کنار هم، ضمن حفظ  فرهنگ خود با صلح و آرامش زندگی کنند و این کره خاکی را از خطرات دور نگه دارند. زیرا این کره خاکی متعلق به نسل های بعدی هم هست. موزه های علوم و فناوری می توانند نقش بسیار مهمی در آگهی بخشی به  ملت ها داشته باشند. این موزه ها با توجه به ماهیت خود می توانند به عنوان پلی بین دانشمندان و مردم باشند. موزه های علوم فقط نباید به نمایش اشیاء بی جان بسنده کنند بلکه باید با برگزاری جلسات و گردهمایی ها  و هر راهی که بتوانند با مردم ارتباط بهتری برقرار کنند».

گفتنی است در این نشست موزه ملی علوم و فناوری ایران به طور رسمی میزبان چهل و هشتمین نشست جهانی موزه های علوم و فناوری جهان در سال ۲۰۲۰ شد.

 

, , , , , , ,

اخبار موزه

از همه خانواده ها دعوت می شود در رویداد آموزشی-تفریحی «تو مغزت چه خبره؟» شرکت کنند

۱۸ شهر , ۱۳۹۸  

صونا آقابابایی دبیر اجرایی رویداد آموزشی-تفریحی «تو مغزت چه خبره» که قرار است در مهرماه ۱۳۹۸ توسط موزه ملی علوم و فناوری برگزار شود در گفت‎وگوی کوتاه رسانه‎ای از تمام خانواده‎ها دعوت کرد به همراه فرزندان‎شان در این رویداد شرکت کنند. مشروح این گفت و گوی کوتاه را می‎خوانیم:

چرا اسم این رویداد آموزشی به زبان محاوره ای انتخاب شده است؟

مخاطب این رویداد خانواده‌ها و فرزندان هستند و ما به جهت این که بتوانیم ارتباط بهتری برقرار کنیم ، تلاش کردیم  زبان رویداد هم، زبان رایج بین افراد خانواده باشد. البته وقتی عبارت «تو مغزت چه خبره؟» به طور معمول در بین مردم استفاده می‌شود ،‌ منظور این است که «در فکرت چه می‌گذرد؟» و یا «چه فکری می‎کنی؟»؛ اما این رویداد آموزشی بیشتر اشاره به بخش های مختلف مغز دارد و برخی کارکردهای مغز مثل حافظه و احساسات را مد نظر قرار داده است.

پس این رویداد جنبه تفریحی دارد؟

این رویداد جنبه آموزشی-تفریحی دارد. تمام ۶ ایستگاه تعریف شده برای این رویداد، بازی هستند.ایستگاه های این رویداد برای افراد بالای ۹ سال تعریف شده است،  اما بخش کارگاهی هم داریم که اگر خانواده‌ها، کودکان زیر ۹ سال همراه داشتند بتوانند به این بخش مراجعه کنند. در بخش کودکان فعالیت هایی هم راستا با ایستگاه های رویداد ولی با کاردستی هایی مثل خمیر بازی و اسباب بازی های مختلف انجام می شود.

نام و موضوع ایستگاههای رویداد آموزشی- تفریحی «تو مغزت چه خبره» چیست؟

ایستگاه اول، در مورد«ساختار مغز» است که مخاطبان از طریق یک ماکت بزرگ و ماکت های کوچکی هشت تیکه ای که باید سر هم بندی کنند با بخش‌های مختلف مغز و اندازه و وزن مغز آشنا می‎شوند. همچنین فیلم‌ها و پوسترهایی برای آشنایی مخاطبان با کارکردهای مختلف مغز طراحی شده است.

ایستگاه دوم، «واقعیت افزوده یا VR» است که مخاطبان می توانند سفری به درون مغز سه بُعدی داشته باشند.

ایستگاه سوم، «ساختار نورون‌ها» است که برای این منظور، بازی «طناب نورونی» و نیز فیلم و پوسترهایی طراحی شده است تا مخاطبان با مفهوم و نحوه انتقال عصبی در مغز بهتر آشنا شوند.

ایستگاه چهارم، «حافظه و یادگیری» است. در این ایستگاه، یک مکعب جادویی داریم  که مخاطب با ورود به آن ، می تواند بازی های مختلفی را در خصوص حافظه و یادگیری انجام دهد. هدف از این بخش این است که افراد بدانند حافظه چیست؟ چگونه شکل می‌گیرد؟ و  عامل «تکرار» چگونه به یادگیری و حافظه کمک می‎کند؟ همچنین مخاطبان این ایستگاه می‎توانند از طریق اینفوگرافی و بازی چهره‎ها با موضوع حافظه و یادگیری بیش‎تر آشنا شوند.

ایستگاه پنجم، ایستگاه«احساسات» است. در این بخش ما یک پرفورمنس یا اجرای نمایشی با موضوع «خشم» داریم که به زنجیره واکنش‎های داخلی که در زمان بروز حس خشم در بدن اتفاق می‌افتد می‌پردازد. و البته بازی های جذاب دیگری که «استرس» و «ترس»  و تاثیر آنها در بدن را نشان می دهد.

نکته‎ای که باید یادآور شد این است که هیچ کدام از ایستگاه‎ها، ایستگاه‎های روان شناسی نیست بلکه در همه آن‌ها قرار است افراد با مغز و مسائل بیولوژیکی که درون آن اتفاق می‎افتد، آشنا شوند.

ایستگاه ششم، «کارگاهی» است که بچه‌ها می‌توانند در آن کلاه کاغذی مغز و آدمک‌های نورونی بسازند و نیز بخش‌های مختلف مغز را با خمیر بازسازی کنند.

زمان و مکان رویداد آموزشی «تو مغزت چه خبره»؟

جهت شرکت در این رویداد تفریحی-آموزشی «خانواده‌ها و فرزندان» می‌توانند در دو پنج‎شنبه و جمعه ماه مهر یعنی روزهای ۱۱، ۱۲، ۱۸ و ۱۹ مهرماه از ساعت ۱۵ تا ۲۰ و«دانش آموزان» هم در روزهای شنبه تا چهارشنبه یعنی ۱۳ تا ۱۷ مهرماه از ساعت ۹ تا ۱۳

به مجتمع «معین‌مال» واقع در خیابان آزادی، ابتدای بلوار استادمعین، طبقه ۲+ مراجعه کنند. ورودی برای هر نفر مبلغ ۱۰ هزار تومان است. همچنین افراد برای دریافت اطلاعات بیش‎تر می‎توانند با شماره‎های ۰۹۱۹۸۹۶۲۰۰۸، ۶۶۷۲۴۶۹۴ و ۸۸۸۰۸۷۶۲ تماس بگیرند و یا به سامانه www.inmost.ir مراجعه کنند.

 

, , ,

اخبار موزه

موزه ملی علوم و فناوری رسما میزبان نشست کمیته بین المللی موزه های علوم و فناوری جهان شد

۱۷ شهر , ۱۳۹۸  

در بیست و پنجمین کنفرانس عمومی شورای بین‌المللی موزه‌ها(ایکوم) در شهر کیوتوی ژاپن، موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران به عنوان میزبان نشست کمیته بین‌المللی موزه‌های علوم و فناوری (سیموست) در سال ۲۰۲۰ انتخاب شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، این نشست در اکتبر سال ۲۰۲۰ (اواخر مهر و اوایل آبان‌ماه ۱۳۹۹) با موضوع نقش موزه‌ها و مراکز علم و فناوری در حفاظت از محیط زیست برگزار خواهد شد.

میزبانی موزه ملی علوم و فناوری ایران، سال گذشته در اجلاس سیموست در شهر اُتاوای کانادا مورد تصویب قرار گرفته بود و در اجلاس کیوتو رسماً اعلام شد. چین و کره جنوبی دیگر داوطلبان میزبانی کنفرانس ۲۰۲۰ بودند، اما اکثریت اعضای سیموست، ایران را به عنوان میزبان انتخاب کردند.

در جلسه‌ای که به منظور اعلام میزبانی موزه علوم و فناوری ایران برگزار شد، دکترسیف‌الله جلیلی، رئیس این موزه درباره موضوع اجلاس ۲۰۲۰ سیموست و چگونگی برگزاری آن توضیحاتی را ارائه داد.

همچنین کلیپی با موضوع معرفی شهر تهران و جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری آن نمایش داده شد.

, , , , , ,

اخبار موزه

موزه ملی علوم و فناوری روزهای ۱۸ تا ۲۲ شهریورماه تعطیل است

۱۷ شهر , ۱۳۹۸  

به مناسبت فرارسیدن ایام سوگواری سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) موزه ملی علوم و فناوری از روز دوشنبه ۱۸ شهریورماه ۹۸ مصادف با تاسوعای حسینی تا روز جمعه ۲۲ شهریورماه تعطیل است.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، این موزه از روز شنبه ۲۳ شهریورماه مطابق معمول از ساعت ۸ تا ۱۶ پذیرای علاقمندان و بازدیدکنندگان از سراسر کشور خواهد بود.

, , , , ,

اخبار موزه

نمایش ۴ تک اثر موزه ملی علوم و فناوری در زیرگذر چهارراه ولیعصر

۱۳ شهر , ۱۳۹۸  

چهار تک اثر موزه ملی علوم و فناوری با هدف معرفی فناوری‌های بومی ایران با همکاری معاونت فرهنگی اجتماعی مترو تهران در زیرگذر چهارراه ولیعصر به نمایش درآمد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری این تک اثرها شامل: پیل اشکانی، اسطرلاب، کاس العدل و ترازها است که به مدت ۲ ماه در ماه‌های شهریور و مهر ۹۸ در «نگاه خانه» زیرگذر چهارراه ولیعصر به نمایش عموم گذاشته شده است. در ادامه توضیح مختصری درباره این چهار اثر قابل مشاهده است:

پیل اشکانی: در سال ۱۳۳۶ خورشیدی باستان شناس آلمانی ویلهلم کونیگ( Wilhelm Konig)   و همکارانش در نزدیکی تیسفون، در محلی به نام خیوت ربوعه، ابزارهایی از دوران اشکانیان یافتند. پس از بررسی این یافته- ها کونیگ حدس زد که این یافته ها می بایست بخش‌هایی ازپیل‌های الکتریکی باشند که به دست ایرانیان در دوران اشکانیان ساخته و بکار برده می‌شدند. او این ابزار را باتری بغداد (Baghdad battery)  نامید.

اسطرلاب: اسطرلاب را باید مشهورترین و پرکاربردترین ابزار علمی بشر ادوار میانه، چه در غرب و چه در شرق دانست که از دو کلمه یونانی، اسطر و لاب به معنای ستاره‌یاب و یا آیینه‌یاب حاصل شده است. اگر چه ابداع این دستگاه و نام‌گذاری آن کار یونانیان بود، ولی تکامل و گسترش آن به دست اخترشناسان مسلمان صورت پذیرفته است و آن‌ را برای‌ اندازه‌گیری‌ مختصات اجرام سماوی، طول و قوس روز و شب، زمان وقوع پدیده‌های نجومی مانند کسوف و خسوف، رویت اهلّۀ ماه و… مورد استفاده‌ قرار می‌داده‌ است‌. لازم به ذکر است که اسطرلاب نه فقط ابزاری صرفاً ریاضی و نجومی بلکه اثری هنری نیز محسوب می‌شود.

کاس العدل: یکی از طرح‎های مکانیکی پسران موسی بن شاکر (معروف به بنوموسی) متعلـق به قرن سـوم هجری دستگاه ساده‌ای است که کأس العدل نامیده می‎شود. دستگاه متشکل از جامی است که درون آن لولۀ نسبتاً باریکی وجود دارد که یک سر لوله در داخل جام قرار گرفته و انتهای دیگر آن از کف جام بیرون آمده است؛ روی این لولـه، کلاهکی به صورت لوله معکوس، به عنوان سرپوش قرار گرفته است. کارکرد آن به این صورت است که اگر آب به درون جام ریخته شود، تا زمانی که مایع به لبۀ بالایی لولۀ درونی برسد، آبی از آن خارج نمی‎شود.

چنانچه مقدار دیگری آب افزوده شود، مایع داخل جام از لبۀ بالایی لولۀ درونی سرازیر شده و در نتیجه یک جریان دائمی حرکت مایع به وجود می‎آید. حرکت آب در مسیر بین دو لوله به دلیل اختلاف فشار هوای زیر کلاهک، تولید مکش و فشار جو در لولۀ درونی ناشی از وزن سیال است.

ترازها: ابوبکر محمد کرجی ریاضی‎دان بزرگ و برجسته نیمه دوم قرن چهارم و اوایل قرن پنجم، کتاب «انباط المیاه الخفیه» را درباره استخراج آب‎های پنهانی نوشته است. وی احتمالا نخستین کسی است که نقشه‎برداری زمینی را مطرح کرده است. او برای هدایت راستا و شیب کف قنات روش‎هایی ارائه کرده که از نظر اصول ریاضی درست منطبق بر آن چیزی است که امروزه در نقشه‎برداری‌های زیرزمینی انجام می‌شود. درکتاب استخراج آب‎های پنهانی کرجی دو دسته تراز معرفی می‎شود:

دسته اول ترازهای سنتی که در زمان کرجی مورد استفاده بوده است. مانند: تراز شاقولی، تراز آبی لوله‌ای دوسر باز، تراز آبی لوله‌ای دو سر بسته و تراز شاهینی.

و دسته دوم مجموعه ترازهایی که کرجی اختراع کرده و به کار برده است. مانند: تراز شاقولی مدرج با صفحه مربع، تراز شاقولی مدرج با صفحه نیم دایره، تراز دوربینی.

اخبار موزه

اولین سخنرانی موزه‌داران ایرانی در اجلاس کیوتو ایراد شد/ مسأله مخاطبان موزه‌ها در قرن بیست و یکم، نداشتن پرسش است

۱۳ شهر , ۱۳۹۸  

در دومین روز از بیست و پنجمین کنفرانس عمومی شورای بین‌المللی موزه‌ها (ایکوم) که در شهر کیوتو ژاپن برگزار می‌شود، مهران نوروزی از کارشناسان موزه ملی علوم و فناوری ایران سخنرانی کرد.
این سخنرانی که روز دوشنبه، ۱۱ شهریورماه ۱۳۹۸ برابر با ۲ سپتامبر ۲۰۱۹ در کمیته‌ موزه‌های علوم و فنون (CIMUSET)  ایراد شد به معرفی مختصری از مدل‌های آموزش و جایگاه موزه‌ها درآموزش غیررسمی اختصاص داشت.
نوروزی با شرح تاریخچه‌ای از مدل‌های یادگیری انسان در طول تاریخ و نیز سیر شکل‌گیری موزه‌های موزه‌های علوم و فناوری و تاریخ طبیعی در سده‌های متأخر گفت: «در یک نگاه منتقدانه ضمن تجلیل از تمام تلاش‌های صورت پذیرفته می‌خواهم اعلام کنم که در طی دهه‌های گذشته بیش‌تر به این پرداخته‌ایم که فلان موضوع را چگونه ارائه کنیم -نمایش دهیم، آموزش دهیم- و همواره به فکر «چگونه» ها بوده‌ایم؛ حال آنکه مساله این است که اصولا چه چیزی را باید ارائه کنیم؟ ما در حال بمباران اطلاعاتی مخاطبی هستیم که اصلا سوالی در ذهن ندارد! مساله مخاطب قرن بیست و یکمی، دسترسی نداشتن به پاسخ‌ها نیست؛ بلکه نداشتن سوال است! و این تمام ماجرا هم نیست: آنچه در موزه ارائه می‌کنیم خیلی وقت‌ها اصلا مساله و چالش ذهنی مخاطب این عصر نیست».

او افزود: «ما در موزه‌های قرن بیست و یکم باید بیش از آن‌که به سوالات تکراری پاسخ دهیم که جواب‌شان را از گوگل هم می‌توان پیدا کرد، باید به طرح سوالات جدید و پاسخ‌هایی بپردازیم که نه تنها چالش‌های انسان قرن بیست و یکم را تشریح می‌کنند، بلکه صرفا از طریق نهادِ موزه قابل تفسیر هستند. عبارت «موزه‌های پرسش‌گر» در مقابل «موزه‌های پاسخ‌گو» شاید تعبیر جدیدی در این زمینه باشد».
به گفته مهران نوروزی «اگر در قرن بیست و یکم فقر، طلاق، بیکاری، اعتیاد و حتی چاقی، تخریب‌های زیست محیطی، آلودگی هوا، کمبود منابع آب آشامیدنی، تروریسم و… چالش‌های انسان هستند؛ پس باید در موزه‌های علوم و فناوری به نمایش ابعاد مختلف این چالش‌ها بپردازیم. باید نسل آینده را نسبت به این موضوعات آگاه و ایمن کنیم. این‌ها مواردی هستند که نه تنها بعضا در سیستم آموزش‌های رسمی جایگاهی ندارند، بلکه صرفا از نهاد موزه به عنوان یک مکان تجربه‌گرا و پر از تصویر و گرافیک که منطبق با مدل آموزش عصر جدید است قابل ارائه هستند. سایر رسانه‌ها از جمله اینترنت، رادیو، تلویزیون و… نمی‌توانند هم‌اندازه موزه‌ها در تشریح این چالش‌ها، آموزش‌های ماندگار ارائه کنند».

این موزه‌دار ایرانی تصریح کرد: «اگر در نیم قرنِ گذشته به موزه‌های علوم و فناوری می‌رفتیم که چیزهای بیش‌تری در مورد علوم و تکنولوژی‌های جدید ببینیم، در این قرن بعد از بازدید از این موزه‌ها باید بیاموزیم که چطور انسانِ بهتری باشیم. چطور به خلق جهانی بهتر کمک کنیم. موزه‌های پس از مدرنیسم در تلاش هستند انسان‌هایی بهتر، خانواده‌هایی بهتر، اقوام و جوامعی بهتر و در نهایت جهانی کم چالش‌تر بسازند. این جملات زیبا البته بسیار سخت محقق می‌شوند و طراحی نمایشگاه و رویداد با این رویکرد نیازمند لابراتوارهای نوآوری در موزه‌ها و خلاقیت بسیاری است».
وی در پایان از سوی خود و همکارانش در موزه ملی علوم و فناوری ایران، از همه موزه‌داران حاضر دعوت کرد تا در سال آینده در نشست (CIMUSET) 2020 که به میزبانی موزه ملی علوم و فناوری ایران در تهران برگزار می‌شود، شرکت کنند.

, , , ,

اخبار موزه

حضور فعال موزه ملی علوم و فناوری در مجمع جهانی سیموست ۲۰۱۹

۱۳ شهر , ۱۳۹۸  

موزه ملی علوم و فناوری ایران در چهل و هفتمین مجمع بین‎المللی موزه‎های علوم و فناوری جهان –سیموست- حضور فعال دارد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، چهل و هفتمین مجمع سالانه کمیته بین‎‏المللی موزه‏‎ها و مجموعه‎‏های علوم و فناوری (CIMUSET از روز شنبه اول سپتامبر، ۱۰ شهریور با عنوان «سنت‌هایی برای آینده پایدار» در شهر کیوتو ژاپن آغاز شده و تا هفتم سپتامبر، ۱۶ شهریورماه ۹۸ ادامه خواهد داشت.

دکتر جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری، پروانه اصغری، مهران نوروزی و فاطمه امینی از کارکنان این موزه و از اعضای ایکوم ایران جهت ارائه سخنرانی و مقاله، از سوی ایکوم ایران در این نشست جهانی حضور فعال دارند.

پیش از این و در چهل و ششمین نشست موزه‌های علوم و فناوری جهان که در سال ۲۰۱۸ در شهر اُتاوا کانادا برگزار شد موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران بعنوان میزبان این نشست در سال ۲۰۲۰ شناخته شد. در همین راستا، دکتر جلیلی قرار است طی یک سخنرانی در نشست کیوتو، به معرفی موزه ملی علوم و فناوری ایران بعنوان میزبان سال آینده نشست جهانی سیموست بپردازد.

کمیته بین‎المللی موزه‏‎ها و مجموعه‎های علوم و فناوری(CIMUSET)  یکی از کمیته‎های شورای بین‎‏المللی موزه‏‎ها (ICOM) است که نه تنها در زمینه موزه‎‏های علوم و فناوری سنتی و تاریخی، بلکه ساینس‎سنترها و مراکز علم فعلی که به ترویج و توسعه علم و فناوری در میان اقشار جامعه بویژه کودکان در سراسر جهان می‎پردازند، را نیز شامل می‎شود. از جمله اهداف سیموست می‎توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • حامی اهداف ایکوم، بویژه حفاظت از میراث علوم و فناوری و اشاعه دانش
  • توسعه و پیاده‎سازی برنامه‎های ایکوم
  • تدوین برنامه‎‏ای با موضوع حفاظت از میراث فرهنگی در موزه‎های علوم و فناوری و پیشنهاد آن به ایکوم
  • همکاری و تبادل اطلاعات میان موزه‎ها، متخصصان، کارشناسان و افرادی که به نحوی با علوم و فناوری و اشاعه آن در ارتباطند
  • معرفی زمینه‎‏های مورد علاقه موزه‎‏های علوم و فناوری در چارچوب ایکوم، همکاری با کمیته‎‏های ملی و سازمان‎های منطقه‎‏ای ایکوم و سایر کمیته‎‏های بین‎المللی در موضوعات مرتبط با کمیته‎‏های خاص.

موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران، تنها موزه مشابه مراکز علم در دنیاست که از سال ۱۳۸۹ با هدف ایجاد فضایی فعال و آگاهی‎بخش و به منظور آشنایی با میراث و خدمات علمی و فرهنگی دانشمندان و فرهیختگان ایرانی آغاز به فعالیت کرده است.

, , , ,