اخبار موزه

اجرای جُنگ «جادوی دیدن» توسط موزه ملی علوم و فناوری در مناطق سیل‎زده لرستان

۲۵ تیر , ۱۳۹۸  

موزه ملی علوم و فناوری در راستای اهداف این موزه و در جهت ترویج علم و عدالت آموزشی این بار در مناطق سیل‎زده استان لرستان و برای کودکان روستای مورانی از توابع شهرستان پلدختر جُنگ آموزشی برگزار می‎کند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، این روزها بابک رحیم پور از کارشناسان این موزه در روستای مورانی از توابع شهرستان پلدختر است تا برای کودکان آسیب‎دیده سیل اخیر این منطقه، جُنگ مفرح آموزشی اجرا کند.

«جادوی دیدن» نام جنگی است که در قالب یک برنامه مهیج و با انجام آزمایش‎های ساده و جذاب بیننده را با پدیده دیدن آشنا می‎کند.

بخش‎های مختلف این برنامه عبارتند از:

  • تعریف و چگونگی درک سه بعدی اشیا توسط مغز و کاربردهای سه بعدی‎بینی در زندگی روزمره
  • انجام آزمایش‎های بینایی سنجی ساده
  • پیدا کردن چشم برتر سه بعدی‎بین و استفاده از آن در زندگی
  • نمایش فیلم، تصاویر سه بُعدی و آموزش ترسیم نقاشی‎های سه بعدی

مدت زمان اجرای این جنگ ۴۵ دقیقه الی یک ساعت و حداکثر تعداد شرکت کنندگان ۷۰ نفر است که مخاطبان آن، همه رده‎های سنی را شامل می‎شود. برگزاری این جُنگ تا فردا ۲۵ تیرماه ۹۸ ادامه دارد.

, , , , ,

اخبار موزه

برگزاری رویداد آموزشی «بیا ز سنگ بپرسیم» توسط موزه ملی علوم و فناوری با همکاری معین مال

۲۳ تیر , ۱۳۹۸  

«بیا ز سنگ بپرسیم» نام رویداد آموزشی با موضوع سنگ‎شناسی است که موزه ملی علوم و فناوری با همکاری و حمایت معنوی معین مال از تاریخ ۱ الی ۷ مردادماه به مدت یک هفته برگزار می‎کند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، مخاطبان این رویداد تمام خانواده‎ها به همراه کودکان هستند که به مدت یک هفته، هر روز از ساعت ۱۸ الی ۲۱ در محل مجتمع معین مال واقع در تهران خیابان آزادی، مسیر غرب به شرق، ابتدای بلوار استاد معین، مجتمع معین‎مال، طبقه ۲+ پذیرای تمامی علاقه‎مندان علم و فناوری است.

هدف از برگزاری این رویداد آموزشی، آشنایی خانواده‎ها با سنگ‎هاست و افراد با جنبه‎های کمتر شناخته شده سنگ‎ها آشنا می‎شوند و تجربه نگاه میکروسکوپی به ساختار بلوری برخی سنگ‎ها و شناخت کانی‎های بدن انسان از تجربیاتی است که در این رویداد به دست می‎آید. کشف سنگواره‎ها و گردش در غار با بهره‎گیری از تکنولوژی واقعیت مجازی از دیگر جذابیت‎های این رویداد است. همه خانواده‎ها به همراه کودکان ۸ تا ۱۴ سال مخاطبان این رویداد هستند و هزینه ثبت نام برای افراد برابر با ده هزار تومان است.

برنامه‎های این رویداد آموزشی شامل: بازی‎های سنگی، ایستگاه نقاشی غاری، داستان سنگ‎ها، کان‎سارهای ایران، سرگذشت سنگ‏‎ها، سنگ‎‏ها و جدول تناوبی، کانی‎ها و بدن انسان است.

علاقه‎مندان برای دریافت اطلاعات بیش‎تر می‎توانند با شماره‎های ۰۲۱۸۸۸۰۷۷۶۲ و ۰۹۱۹۸۹۶۲۰۰۸ تماس بگیرند.

 

 

 

, , , , , , ,

اخبار موزه

امیر کبیر دریافت که با سرمایه‎گذاری در «آموزش»، انقلابی در کشور ایجاد می‎‏شود

۱۶ تیر , ۱۳۹۸  

هشتمین همایش نقش دانشمندان ایرانی اسلامی در پیشبرد علوم تجربی با حضور اساتید، اندیشمندان و مدیران آموزشی کشور در محل مدرسه تاریخی دارالفنون تهران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری این مراسم توسط «اتحادیه انجمن‎های علمی آموزشی معلمان فیزیک ایران» و «انجمن علمی آموزشی معلمان فیزیک شهرستان‎های تهران» و با همکاری «موزه ملی علوم و فناوری» و با حضور بیش از ۱۶۰ تن از اندیشمندان، پژوهشگران، مولفان کتاب‎های درسی، اساتید و دبیران فیزیک و دبیران دیگر رشته‎های علوم تجربی سراسر کشور، جمعی از روسای انجمن‎های معلمان فیزیک سراسر کشور، اعضای شورای اجرایی اتحادیه انجمن‎های عامفا و اعضای انجمن و شورای اجرایی انجمن علمی آموزشی معلمان فیزیک شهرستان‎های تهران از ساعت ۸:۳۰ روز پنج‎شنبه ۱۳ تیرماه ۱۳۹۸ در مدرسه تاریخی دارالفنون آغاز شد و تا ساعت ۱۷ ادامه داشت و آخرین یافته‎های علمی هفت سخنران مدعو از نهادهای تاریخ علم کشور و نیز سه مقاله به صورت شفاهی ارائه شد.
موزه ملی علوم و فناوری، سازمان پژوهش و برنامه‎ریزی آموزشی، دانشگاه فرهنگیان و اداره کل آموزش و پرورش شهرستان‎های تهران از حامیان این همایش بودند.

در ابتدای این مراسم دکتر عابد بدریان رئیس مدرسه تاریخی دارالفنون ضمن خیر مقدم به حاضران به نقش امیرکبیر و دانش‎آموختگان مدرسه دارالفنون در تمدن‎سازی کشور اشاره و تصریح کرد: این مدرسه بعنوان اولین مدرسه عالی و نتیجه سفرهای دیپلماتیک امیر کبیر به سن پترزبورگ و دیگر شهرها بود. امیر کبیر به درستی دریافت که مشکل کشور ما، مشکل آموزش است و فهمید با سرمایه‎گذاری در آموزش انقلابی در کشور ایجاد می‎شود. و امروز خوشحالیم که یکی از آرمان‎های امیر کبیر یعنی تربیت نیروی انسانی آموزش‎دیده، محقق شده است.

در ادامه، توحید گنج، نماینده سازمان پژوهش گفت: به نمایندگی از اتحادیه انجمن‎های علمی آموزشی معلمان فیزیک ایران سخن می‎گویم که به جز ارتقاء تاثیرگذاری کلاس‎ها و کتب درسی و غنی‎سازی رفتاری دانش‎آموزان و دانش‎آموختگان، دغدغه دیگری ندارند و باید از همه کسانی که اتحادیه را کمک می‎کنند و مسئولان استانی اتحادیه که حضور دارند تشکر کنیم و امیدواریم این همایش بتواند به اهداف خود در تاثیرگیری از هویت ملی و اسلامی در شیوه تدریس و فرایند یادگیری در مراکز آموزشی کشور دست یابد.

سید نعمت عبدی مشاور سرپرست وزارت آموزش و پرورش هم با قرائت پیام دکتر سیدجواد حسینی سرپرست این وزارت‎خانه گفت: همه فعالان عرصه علوم پایه باید به برگزارکنندگان این همایش کمک کنند و اینجانب از طرف انجمن ریاضی کشور قول این همکاری را می‎دهم. وی یادآور شد: در اقدامات امیر کبیر و مدرسه دارالفنون غرور نسبت به گذشتگان و غبطه به امروز دیده می‎شود که امیدواریم این غبطه‎ها تبدیل به غرور مجدد شود. وی در پایان ضمن حمایت مجدد از فعالیت‌های انجمن های علمی-آموزشی و اتحادیه‎های علمی ابراز امیدواری کرد دستاوردهای این همایش به شکل کاربست، مورد توجه و اهتمام متصدیان و مسئولان امر آموزش کشور قرار گیرد.

عبدالحسن بصیره دبیر کمیته علمی هم با بیان این که هفت همایش سالانه قبلی به ترتیب در: شیراز، تهران، اصفهان و دانشگاه آزاد لنجان، پژوهشگاه علوم انسانی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، رشت و دانشکده فنی حرفه‎ای شریعتی به سختی برگزار شد ابراز امیدواری کرد دیگر از فردا دغدغه همایش سال بعد را نداشته باشیم و صرفا در فکر برنامه‎ریزی باشیم. وی منظور از این همایش‎ها را یافتن خودباوری‎ها و هویت‎های بومی دانست و تاکید کرد: بسیاری از دانشمندان ایرانی درباره طبیعت و نگاه به طبیعت نظرات عمیقی داشته‎اند اما غربی‎ها هیچ اشاره‎ای به آن‎ها نمی‎کنند.

دکتر عبدالرسول عمادی سخنران بعدی بود که به «فلسفه علم در کتاب نجات ابن سینا» پرداخت. وی با بیان این که ابن سینا علم را تصویری از شیء، نزد ادراک‎کننده می‎داند گفت: چهار نوع تصویر از مُدرِک، نزد ادراک‎کننده ایجاد می‎شود:

۱- «شناخت حسی» که متکی به هریک از حواس پنجگانه است ۲- «شناخت خیالی» که در شرایطی است که با قطع حواس پنجگانه، اما برخی اِعراضات نُه گانه اعم از ابعاد، رنگ، جنس و .. از شی در ذهن وجود داشته باشد ۳- «شناخت وهمی» زمانی است که مثلا فرد مورد نظر وجود ندارد و عوارضی هم از او در دسترس نیست اما برخی ویژگی‎ها از جمله: مهربانی یا حسادت در ذهن وجود داشته باشد  ۴- شناخت عقلی: زمانی است که نه شیء وجود دارد، نه اعراض و نه ویژگی‎های آن. شناخت عقلی وجه تمایز انسان و حیوان است. بعبارتی هرچه «حدس» بیش‎تر باشد، «درک عقل» بیش‎تر است. ابن سینا هم می‎گوید: انبیاء از بیش‎ترین قوه حدسیات و شناخت عقلی برخوردارند.

در ادامه مراسم، صالح فرامرزی کارشناس موزه ملی علوم و فناوری یکی از آثار علمی قدیمی بازسازی شده توسط موزه را برای حاضران معرفی و تاکید کرد: سه فرضیه برای کارکرد «پیل اشکالی» مطرح است: آبکاری طلا، شوک الکتریکی و نگه‎داری دعا و جادو که دو فرضیه اول قوی‎ترند.

فرامرزی ضمن توضیح طرز کار و اجزای این باتری باستانی، نشان داد که هر یک از این پیل‎ها می‎تواند تا نیم ولت پتانسیل الکتریکی ایجاد کند.

دکتر امیر اکباتانی در «پیشینه اندیشه علمی در تمدن اسلامی- ایرانی» سخنانی ارائه داد. وی در اهمیت علم هندسه، نظریه کپرنیک در کیهان شناسی را یک نظریه هندسی دانست. وی افزود: منشا ترکیب ریاضی و فیزیک به افلاطون و ارسطو بازمی‎گردد. افلاطون یک کل‎نگر بود و عقل را ناتوان از درک کلیت می‎پنداشت. در نگاه افلاطون عقل فقط می‎تواند جزئیات را کنار هم بچیند.

اکباتانی تصریح کرد: ابن سینا هم به نوعی به نظریه ترکیب عقل و تجربه باور داشت.

در ادامه، دکتر امیر محمد گمینی به این پرسش پرداخت که «آیا علوم طبیعی در تمدن اسلامی برگرفته از اسلام بود؟». وی گفت: دو نوع انگیزه دینی باعث توجه دانشمندان ایرانی اسلامی به علوم تجربی می‎شد: ۱- آیات قرآن درباره خلقت ۲- احکام دینی که بر مبنای ساعات و زمان‎های مختلف بود و شناسایی آن‎ها نیاز به مطالعه علوم و پدیده‎های تجربی داشت.

دکتر گمینی با بیان این که دانشمندان از آیات و روایات «علم» نمی‎گرفتند بلکه «انگیزه» می‎گرفتند افزود: خواجه نصیرالدین طوسی با این که بزرگ‎ترین کتاب کلامی قرن هفتم -التجرید- را نوشت اما علم را نه از آیات و روایات بلکه از رصد و تجربه به دست می‎آورد.

دکتر گمینی ادامه داد: در فعالیت‎های علمی دانشمندان ایرانی اسلامی انگیزه‎های فقهی همچون: زمان‎های پنج‎گانه، رویت هلال، تعیین جهت قبله، تقسیم ارث و شناخت آیات الهی وجود داشت اما این‎ها هیچ گاه بعنوان منبع علمی محسوب نمی‎شدند.

«پرسش و پاسخ ابوریحان و ابن سینا» موضوع سخنرانی اسفندیار معتمدی بود. معتمدی گفت: ابوریحان در کتاب «آثار الباقیه» ۱۸ پرسش در زمینه اشکالات و ایرادات مسائل علمی و فلسفی مطرح کرد و پاسخ آن‎ها را از ابن سینا خواست.

در بخش دیگری از برنامه، اسمعیل کاظمی مدیر امور نمایشگاه‎ها و شعب موزه ملی علوم و فناوری به معرفی «الحیل» دستاورد دانشمندان ایرانی -بنو موسی شاکر خراسانی- پرداخت.

دکتر محمدباقر خزائیلی درباره «طبقه‎بندی علوم در تمدن اسلامی با تاکید بر نقش ایرانیان» گفت: طبقه‎بندی علم،، به مثابه یک راهنما برای جامعه‎ای که می‎خواسته پیشرفت کند بوده است. عمده‎ترین طبقه‎بندی‎ها در زمینه‎های علمی را ایرانیان انجام دادند. وی در اهمیت طبقه‎بندی علوم گفت: تفکرات، اندیشه‎ها، رویکردها و بینش‎های مقاطع مختلف تاریخی را می‎توان از روی طبقه‎بندی علوم در زمان‎های مختلف دریافت.

سخنران بعدی دکتر حمیده رحمتی بود که در زمینه «روانشناسی و خطای مشاهده ماه از دید ابن هیثم» به سخنرانی پرداخت و گفت: نظریه اپتیک ابن هیثم یکی از ارزشمندترین دستاوردهای دانشمندان مسلمان در نیمه  اول قرن یازدهم میلادی است و ابن هیثم از معدود دانشمندانی است که به روش علمی، نور را توضیح می‎دهد و برای نخستین بار ساختار و کارکرد چشم را بطور علمی مطرح می‎کند؛ از این رو وی را می‎توان بنیان‎گذار علم نور دانست.

دکتر حمیده رحمتی با بیان این که ابن هیثم در کتاب «المناظر» مدام خود را با طرح سئوالاتی به چالش می‎کشد و سپس به پرسش‎ها پاسخ می‎دهد، تصریح کرد: با این که امروزه علم نجوم توسعه و پیشرفت بسیاری کرده است اما همچنان نظری بالاتر از نظر ابن هیثم وجود ندارد.

دکتر رحمتی این چنین نتیجه‎گیری می‎کند:

بطلمیوس بزرگ‎تر دیده شدن ماه را به شکست جوی نور و در نتیجه فاصله ظاهری ربط می‎دهد.

ابن هیثم نیز با اشاره به شکست نور، توضیحی براساس درک انسان و روانشناسی پدیده بیان می‎کند که باعث می‎شود ماه در افق به طور ظاهری بزرگ‎تر جلوه کند.

دلیل این پدیده فقط به فیزیک مربوط نیست. جدیدترین تحقیقات هم دلیل این پدیده را با احتمال زیادی روانشناسی می‎دانند.

نتیجه نهایی آن‎که: هنوز نظریه‎ای قاطع درباره این پدیده وجود ندارد.

در ادامه، دکتر ایرج نیک‎سرشت با «نگاهی به فن و فن‎آوری در تمدن اسلامی؛ اصول بنیادین تعادل اهرم‎ها و ترازوها» را توضیح داد. وی فیزیک در دوره اسلامی را در سه بخش عنوان کرد: ۱- گرایش فیلسوفان مشائی (فارابی، ابن سینا) ۲- گرایش پیشینی انگارانه (رازی، ابوالبرکات بغدادی، فخر رازی) ۳- گرایش فیزیک-ریاضی‎دانان (ابن هیثم، بیرونی، خیام، خازنی).

«بررسی اندازه‎گیری دقیق‎تر شعاع زمین توسط ابوریحان نسبت به اراتوستن» عنوان سخنرانی بعدی بود که سارا محبی، زهرا شتردار و نسترن گل‎باباییان ارائه شد. در این بخش تصریح شد: تعیین اندازه‎گیری محیط زمین توسط اراتوستن ۴۴ کیلومتر با واقعیت موجود فاصله داشت اما ابوریحان بیرونی تنها با اختلاف ۱۰ کیلومتری آن را محسابه کرد و این موضوع زمانی عجیب‎تر جلوه می‎کند که بدانیم همین چند سال پیش، پژوهش سرایی در شهر ری با وجود در اختیار داشتن ابزار دقیق و مجهز اندازه‎گیری، محیط زمین را با ۲۴ کیلومتر اختلاف، محاسبه کرد!

میلاد اکرمی نام سخنران بعدی بود که درباره «نقش خازنی در اندازه‎گیری» به سخنرانی پرداخت و گفت: دانش فیزیک و مکانیک نزد مسلمانان «علم الحیل»خوانده می‎شد و دانشمندان علاوه بر طرح نظریه، کارهای عملی بسیاری هم انجام می‎دادند. ترازویی که بیرونی ساخت در زمان خود پیشرفته‎ترین و دقیق‎ترین ترازو بود که خازنی آن را دقیق‎تر کرد.

اکرمی یادآور شد:

خازنی با پیروی از ابن هیثم و ابوریحان بیرونی در پژوهش‎های هیدرولیک به پیشرفت فوق العاده‎ای دست یافت. وی هیدرولیک را همراه با مکانیک مورد مطالعه قرار داد و به مفهوم مرکز ثقل و کاربردهای آن در ترازو توجه فراوان کرد.

خازنی استاد مسلم علم ترازو یا میزان بود. کتاب «میزان‎الحکمه» وی برجسته‎ترین کتاب در این علم و از مهم‎ترین کتب در فن حیل است که در آن نظر دانشمندان قبل از خود، همچون رازی، بیرونی و خیام آورده شده است.

«طب قدیم تا دارالفنون» عنوان سخنرانی بعدی بود که دکتر یونس کرامتی به ارائه آن پرداخت و گفت: یکی از وظایف اصلی موسسان اولیه دارالفنون، تاسیس نظام پزشکی در ایران بود و این موضوع باعث شده که امروز رشته پزشکی از نظر کیفیت نظام آموزشی و تربیت دانشجو بهتر از رشته‎های دیگر باشد چرا که می‎بینیم دانشجویان پزشکی از سال سوم و چهارم به بیمارستان می‎روند و کار عملی انجام می‎دهند. وی همچنین به مسئله کنکور محور بودن مدارس اشاره و تصریح کرد: وظیفه آموزش و پرورش تربیت انسان است نه متخصص؛ متخصصان را دانشگاه‎ها باید تربیت کنند.

دکتر کرامتی همچنین به همکاری ایران و اتریش بویژه در امر آموزش پزشکی در مدرسه دارالفنون اشاره و علت دعوت از اساتید این کشور را اینچنین بیان کرد: چون ایران همیشه می‎خواسته با قدرت‎های درجه دوم کار کند تا چشم طمع نداشته باشند، بنابراین در موضوع جذب و دعوت اساتید مختلف اروپایی، بیش‎تر با کشور اتریش همکاری می‎کرد.

در پایان هشتمین همایش نقش دانشمندان ایرانی اسلامی در پیشبرد علوم تجربی و پس از ارائه گزارش شاهرخ لقایی دبیر کمیته اجرایی همایش، حاضران از نمایشگاه موزه ملی علوم و فناوری که در بخشی از مدرسه دارالفنون مستقر شده بود، بازدید کردند.

, , , , , , , , , , ,

اخبار موزه

نشست روسای دانشگاه‎ها و موسسات آموزشی، پژوهشی و فناوری در دانشگاه الزهرا

۱۳ تیر , ۱۳۹۸  

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری نشست روسای دانشگاه‎ها و موسسات آموزشی، پژوهشی و فناوری با موضوع «هم‎اندیشی دانشگاه و دولت در شرایط تحریم» روز ۱۷ تیرماه ۱۳۹۸ در دانشگاه الزهرا برگزار می‎شود.

, , ,

اخبار موزه

تمدید مهلت ثبت نام در اولین دوره هم‌خوانی و بررسی داستان‌های علمی-تخیلی در موزه علوم و فناوری

۱۲ تیر , ۱۳۹۸  

مهلت ثبت نام در اولین دوره هم‎خوانی و بررسی داستان‎های علمی-تخیلی در موزه ملی علوم و فناوری تا روز ۱۹ تیرماه تمدید شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری ایران، این موزه در نظر دارد اولین دوره هم‌خوانی و بررسی داستان‌‌های علمی-تخیلی ویژه ردۀ سنی ۹ تا ۱۴ سال را از ۲۰تیرماه ۹۸ به صورت هفتگی و پنجشنبه‎ها در ۸ جلسه در محل نمایشگاه دائمی خود واقع در خیابان سی تیر برگزار کند تا مخاطبان با هم‌خوانی و بررسی داستان‌های علمی تخیلی با ایده‌ها و نظرات یکدیگر در این حوزه آشنا شوند.

این دوره پنجشنبه‎ها از ساعت ۱۸ الی ۲۰ در محل موزه ملی علوم و فناوری واقع در خیابان سی تیر آغاز می‌شود و به مدت ۸ هفته ادامه خواهد داشت و کتابی که برای این دوره در نظر گرفته شده است «به کجا می‌رویم؟» نوشتۀ ایزاک آسیموف است که با همراهی فرزین سوری، یکی از فعالان حوزه داستان‌های علمی تخیلی، خوانده و بررسی می‌شود.

لازم به ذکر است در زمان حضور بچه‌ها در این دوره، والدین می‌توانند از گالری‌های جذاب موزه ملی علوم و فناوری بازدید کنند. هزینۀ دوره، ۱۰۰ هزار تومان بوده و قابلیت پرداخت آنلاین به حساب موزه علوم فراهم است.

شماره حساب به نام درآمد اختصاصی موزه: ۴۰۰۱۰۲۴۶۰۳۰۱۴۹۴۶

شماره کارت مجازی به نام درآمد اختصاصی موزه: ۶۳۶۷۹۵۷۰۳۰۹۹۳۸۶۴

شناسۀ واریز: ۳۴۰۰۲۴۶۷۴۱۴۰۱۰۷۰۰۰۰۳۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰

لازم به ذکر است پرداخت بدون شناسه واریز امکان‌پذیر نیست.

علاقه‎مندان برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه حضور و ثبت‌نام در این دوره، می‎توانند با واتس‌اپ به شماره ۰۹۰۳۲۷۴۸۲۵۸ یا با شماره تلفن ۸۸۸۰۷۷۶۲ (سرکار خانم خسروی) تماس بگیرند.

, , ,

اخبار موزه

نخستین گردهمایی سازندگان مراکز علم با حضور موزه ملی علوم و فناوری

۱۲ تیر , ۱۳۹۸  

اولین گردهمایی سازندگان مراکز علم در ایران سه شنبه ۱۱ تیرماه از ساعت ۹:۰۰ صبح در سالن شماره ۸ باغ کتاب تهران با سخنرانی عضو هیات علمی موزه ملی علوم و فناوری در باغ کتاب برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، نخستین گردهمایی طراحان و سازندگان مراکز علم کشور با موضوع «طراحی و ساخت مرکز علم؛ یک تجربه ایرانی» با حضور نمایندگان مراکز علم کشور، در آستانه دومین سال افتتاح بزرگ‌ترین مرکز علم و سرگرمی کشور، روز سه شنبه ۱۱ تیر ماه ۱۳۹۸ در باغ کتاب تهران برگزار شد.

توسعه چشمگیر مراکز علم در ایران در سال‌های اخیر، بهانه‌ای شد، تا گروه‌های طراح و سازنده این مراکز گرد هم بیایند و با به اشتراک‎گذاری تجربیات، مشکلات این حوزه در حال رشد را بررسی کنند.

موزه علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران، ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی، هلدینگ تفریحی و گردشگری ایران‌فان، شرکت مرصاد دانشگاه تهران، شرکت فن‌آموز، شرکت توانا، پژوهشگاه رویان، مؤسسه آسمان شب، مرکز نجوم آوااستار و شرکت اچ. اس. اد (شرکت ال جی) از جمله همراهان این رویداد مهم هستند.

در این نشست دکتر روح الله محمدی عضو هیات علمی موزه ملی علوم و فناوری درباره احیای تاریخ علم و فناوری ایران و تجربیات مختلف در این حوزه، سخنرانی کرد. همچنین در ادامه، تیزر سه دقیقه ای از معرفی موزه ملی علوم و فناوری و پیشنیه آن در این مراسم پخش شد و دکتر محمدی به پرسش حاضران درباره تجربیات حوزه تاریخ علم پاسخ داد.

باغ کتاب تهران بزرگ‎ترین مجموعه کتاب و سرگرمی‌های علمی کشور است که در دوطبقه با زیربنای ۶۵ هزار متر مربع، ۱۲ تیر ماه ۱۳۹۶ به بهره برداری رسید.

, , , , ,

اخبار موزه

هشتمین همایش نقش دانشمندان ایرانی اسلامی در پیشبرد علوم تجربی با حمایت موزه ملی علوم و فناوری

۱۰ تیر , ۱۳۹۸  

موزه ملی علوم و فناوری حامی هشتمین همایش نقش دانشمندان ایرانی اسلامی در پیشبرد علوم تجربی است که روز پنجشنبه ۱۳ تیرماه در مدرسه دارالفنون برگزار می‎شود.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، برگزارکنندگان این همایش سالانه، «اتحادیه انجمن‎های علمی آموزشی معلمان فیزیک ایران» و «انجمن علمی آموزشی معلمان فیزیک شهرستان‎های تهران» هستند و موزه ملی علوم و فناوری بعنوان یکی از حامیان اصلی این همایش، در فضایی صد متری نمایشگاهی از دستاوردهای دانشمندان ایران و اسلام برگزار خواهد کرد که آثاری همچون: الحیل (ابتکارات خارق العاده مکانیکی فرزندان موسی شاکر خراسانی)، ابزار آلات نجوم قدیم مربوط به رصدخانه مراغه، ترازهای ابوحاسب محمد کرجی، پیل اشکانی و قفل رمزی مرکب اسمعیل بن جزری به نمایش در می‎آید.

محورهای هشتمین همایش نقش دانشمندان ایرانی اسلامی در پیشبرد علوم تجربی بدین شرح است:

  • بررسی فعالیت‎های دانشمندان ایرانی- اسلامی در حوزه علوم تجربی
  • اهمیت روز آمد کردن برخی متون کهن دانشمندان ایرانی- اسلامی و بازتاب آن در کتاب‎های درسی مدارس و دانشگاه‎ها
  • بررسی تاثیر دانشمندان ایرانی- اسلامی در پیشرفت علوم و فنون در جهان
  • نقد و بررسی دیدگاه‎های علمی دانشمندان ایرانی- اسلامی
  • نگاه نقادانه برعلوم تجربی دانشمندان ایرانی- اسلامی و ارتباط آن با علوم نوین
  • بررسی تأثیر دیدگاه‎ها و ترجمه آثار دانشمندان ایرانی- اسلامی بر دانشمندان عصر میانه اروپا
  • تاثیر دستاوردهای علمی دانشمندان ایرانی اسلامی بر تحولات علمی اروپا

گفتنی است نمایشگاه دستاوردهای دانشمندان ایران و اسلام روز پنجشنبه ۱۳ تیرماه از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۸ در محل سردر اصلی مدرسه دارالفنون واقع در خیابان ناصرخسرو برگزار می‎شود و ورود برای همه علاقه‎مندان آزاد است.

, , ,

اخبار موزه

برگزاری اولین دوره هم‌خوانی و بررسی داستان‌های علمی-تخیلی در موزه علوم و فناوری

۳ تیر , ۱۳۹۸  

موزه ملی علوم و فناوری ایران، در نظر دارد اولین دوره هم‌خوانی و بررسی داستان‌‌های علمی-تخیلی خود را از ۱۳ تیرماه ۹۸ به صورت هفتگی و در ۸ جلسه با حضور علاقه‌مندان این حوزه در محل نمایشگاه دائمی خود واقع در خیابان سی تیر برگزار کند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری ایران، شاید یکی از بهترین راه‌های آموزش علم به فرزندانمان، آشنا کردن آنها با داستان‌های علمی تخیلی باشد. موزه علوم و فناوری به همین منظور اولین دورۀ هم‌خوانی و بررسی داستان‌های علمی تخیلی را در تیرماه امسال برای ردۀ سنی ۹ تا ۱۴ سال برگزار می‌کند تا با هم‌خوانی این داستان‌ها با ایده‌ها و نظرات دیگر دوستانشان در این حوزه آشنا شوند.

این دوره از روز پنجشنبه ۱۳ تیرماه ۹۸ از ساعت ۱۸ الی ۲۰ در محل موزه ملی علوم و فناوری در خیابان سی تیر آغاز می‌شود و به مدت ۸ هفته ادامه خواهد داشت و کتابی که برای این دوره در نظر گرفته شده است «به کجا می‌رویم؟» نوشتۀ ایزاک آسیموف است که با همراهی آقای فرزین سوری، یکی از فعالان حوزه داستان‌های علمی تخیلی، خوانده و بررسی می‌شود.

فرزین سوری، مترجم و ویراستار، از سال ۱۳۹۵ سردبیری سایت ۳feed.ir را برعهده داشته است. وی فعالیت خود را در حوزۀ ادبیات ژانری و گمانه‌زن با حضور در تحریریۀ مجلۀ شگفتزار (۱۳۹۰) آغاز کرد و بیشتر نوشته‌ها و مقالاتش در حوزۀ هنر و ادبیات گمانه‌زن است. همچنین یک دوره (۱۳۹۳) دبیر اجرایی جایزۀ هنر و ادبیات گمانه‌زن بوده است و در حال حاضر به عنوان دبیر جایزۀ رمان سال گمانه‌زن، «نوفه» و سرویراستار انتشارات پیدایش فعالیت می‌کند.

براساس این گزارش، کتاب «به کجا می‌رویم؟» به دو صورت قابل تهیه خواهد بود: توسط خود شرکت‌کننده تهیه شود یا بعد از ثبت نام و احتساب هزینۀ کتاب، به موزه علوم و فناوری درخواست خرید بدهند.

لازم به ذکر است در زمان حضور بچه‌ها در این دوره، والدین می‌توانند از گالری‌های جذاب موزه علوم و فناوری بازدید کنند. هزینۀ دوره، ۱۰۰ هزار تومان بوده و قابلیت پرداخت آنلاین به حساب موزه علوم فراهم است.

شماره حساب به نام درآمد اختصاصی موزه: ۴۰۰۱۰۲۴۶۰۳۰۱۴۹۴۶

شماره کارت مجازی به نام درآمد اختصاصی موزه: ۶۳۶۷۹۵۷۰۳۰۹۹۳۸۶۴

شناسۀ واریز: ۳۴۰۰۲۴۶۷۴۱۴۰۱۰۷۰۰۰۰۳۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰

لازم به ذکر است پرداخت بدون شناسه واریز امکان‌پذیر نیست.

علاقه‎مندان برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه حضور و ثبت‌نام در این دوره، می‎توانند با واتس‌اپ به شماره ۰۹۰۳۲۷۴۸۲۵۸ یا با شماره تلفن ۸۸۸۰۷۷۶۲ (سرکار خانم خسروی) تماس بگیرند.

, , , , ,

اخبار موزه

بازدید نمایندگان کشورهای جنبش عدم تعهد از موزه ملی علوم و فناوری

۳۰ خرد , ۱۳۹۸  

نمایندگان بیش از ۱۶ کشور عضو جنبش عدم تعهد که برای شرکت در کارگاه بین‎المللی سیاست‎گذاری ترویج علم و فناوری در ایران حضور دارند، عصر امروز چهارشنبه ۲۹ خردادماه ۱۳۹۸ از موزه ملی علوم و فناوری بازدید کردند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، کارگاه بین‌المللی سه روزه سیاست‎گذاری ترویج علم و فناوری صبح روز دوشنبه ۲۷ خرداد ماه با حضور نمایندگان بیش از ۱۶ کشور عضو جنبش عدم تعهد، دکتر منصور غلامی وزیر علوم، دکتر وحید احمدی مشاور وزیر و رییس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و با حمایت موزه ملی علوم و فناوری در محل وزارت علوم آغاز و در روز سوم و پایانی، مهمانان بین‎المللی این کارگاه، از سردر باغ ملی، موزه ملک، موزه ایران باستان و موزه ملی علوم و فناوری بازدید کردند.

در همایش پایانی این کارگاه، دکتر زهرا اجاق به نمایندگی از موزه ملی علوم و فناوری بعنوان اولین سخنران با ارائه مقاله‎ای در خصوص سواد علمی و نقش موزه‎ها بویژه موزه‎های علم و فناوری و یادگیری غیررسمی و تربیت شهروند علمی توضیحاتی ارائه داد.

شناسایی بعضی از سیاست‌های پژوهشی مشترک کشورهای عضو مرکز علم و فناوری NAM از جمله شناسایی سیاست‌های ایران و سایر کشورهای در حال توسعه، شناسایی موضوعاتی برای تحقیق و فرصت‌های مالی، کمک به ایجاد گروه‌های فعال و تاثیرگذار برای حمایت نهادی از فعالیت‌های نوآورانه در سطح ملی و روستایی و کمک به ایجاد شبکه‌های رسمی و غیررسمی از افراد ذی‎نفع، از جمله سیاست‌گذاران، دانشگاهیان، نوآوران و دیگران، اهداف این کارگاه بین‌المللی را تشکیل می‌داد.

از جمله محورهای این کارگاه می‌توان به شناسایی زمینه‌ها و راهبردهای آموزشی برای ترویج علم، فناوری و نوآوری، توسعه زیرساخت‌های علم و فناوری برای ترویج علم، ترویج علم از طریق سنت‌های فرهنگی بومی، نقش آموزش رسمی و غیر رسمی در ترویج علم، فناوری و نوآوری، شناسایی چالش‌ها و محدودیت‌های ترویج علم، فناوری و نوآوری، مخاطب ساختن و تحلیل رویکردهای مختلف در آموزش از راه دور و شناسایی چالش‌ها و محدودیت‌های ترویج علم اشاره کرد.

در این کارگاه، صاحب‌نظران بین‌المللی حضور داشته و به ارائه تجارب و یافته‌های علمی خود پرداختند. موضوع انتخاب شده برای این کارگاه، «سیاست‌گذاری ترویج علم، نوآوری و فناوری» موضوع جدید و مهمی است که برای نخستین بار در ایران مطرح شد.

در سال‌های اخیر «سیاست‌گذاری» ترویج علم، فناوری و نوآوری (STI) به مسئله مهمی برای توسعه تبدیل شده است. با توجه به این دیدگاه، مرکز علم و فناوری کشورهای غیرمتعهد و سایر کشورهای در حال توسعه مرکز علم و فناوری (NAM)، دهلی‌نو با مشارکت گروه ترویج علم مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور تهران این کارگاه بین‌المللی را برگزار کردند.

, , , , ,

اخبار موزه

گزارش سار سیزدهم موزه ملی علوم و فناوری

۲۷ خرد , ۱۳۹۸  

سیزدهمین کنفرانس سار موزه ملی علوم و فناوری با عنوان «سار بهار ۹۸»، روز جمعه ۲۴ خردادماه، از ساعت ۱۴ الی ۱۷ در محل موزه ملی ایران با سخنرانی هفت سخنران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، هر یک از سخنرانان در مدت ۱۸ دقیقه با موضوعات مختلف به سخنرانی پرداختند که در ادامه، خلاصه ای از مباحث مطرح شده می‎آید:

سخنران اول، هادی ویسی مدیر مرکز نوآوری بانک رفاه و عضو هیات علمی دانشگاه تهران بود.

وی ابتدا به نحوه ارتباط گرفتن انسان با ماشین‎ها پرداخت و گفت: هم اکنون دکمه‎ها در اغلب ابزارهای ارتباطی ما با ماشین‎ها، ابزار ارتباط ما هستند. اما در آینده نزدیک ارتباط ما از طریق «صدا» و گفتار خواهد بود ارتباط بین ماشین‎ها هم همینطور خواهد شد.

وی ادامه داد: شما فرض کنید در آینده ممکن است چندین ربات و ماشین در خانه داشته باشیم و این‎ها باید بتوانند با هم حرف بزنند. هنگام صحبت کردن، حجم اطلاعاتی که رد و بدل می‎شود بسیار زیاد است و این مبادله باید سریع و آسان انجام شود و گفتار بهترین راه است. مسیر کلی مبادله اطلاعات از طریق گفتار بدین گونه است که کلام ابتدا به متن تبدیل می‎شود، سپس منظور آن متن درک می‎شود، سپس برای آن منظور، پاسخ تولید شود، و در نهایت این پاسخ که به صورت متن است به روشی تبدیل به صدا کنیم تا به طرف مقابل گفته شود. بنابراین برای هر یک از چهار مرحله بالا، ماژولی وجود دارد که هنوز به صورت پیشرفته در نیامده است. مثلا اگر در همان مرحله اول، گوینده کمی لهجه داشته باشد، یا در محیط سر و صدا باشد، یا واژه ای که در سامانه وجود ندارد گفته شود، در همه این موارد ماشین دچار مشکل می‎شود و طبیعتا در آینده چالش‎هایی درباره این موضوع خواهیم داشت.

نکته دیگر، تاثیر این تکنولوژی بر آینده زبان، آموزش زبان، نحوه تعامل انسان‎ها با زبان‎های مختلف و نیز حتی دست خط است.

در زمینه ادراک مفاهیم هم چالش‎هایی خواهیم داشت؛ بنابراین مطلوب ما این است که ربات‎هایی شبیه خودمان داشته باشیم اما سئوال اینجاست که آیا با این تکنولوژی‎ها می‎توان مثلا یک آدم ادیب داشت که حتی شعر بگوید؟ جوابش در حال حاضر «خیر» است و هنوز بسیار فاصله داریم.

سخنران دوم امیرمحمد گمینی پژوهشگر تاریخ علم و عضو هیات علمی دانشگاه تهران با ذکر مثال‎های عینی از شخصیت‎های علمی تاریخ و نظریات آن‎ها همچون کپرنیک، بطلمیوس، کانت، شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی، از قول هربرت باتلفید بر این نکته تاکید کرد که: در تاریخ نباید دنبال قهرمان و ضدقهرمان باشیم و این موضوع را باید به رمان نویس‎ها بسپاریم؛ بلکه ما باید براساس شواهد موجود زمان مورد نظر، درباره تاریخ قضاوت کنیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد: تاریخ ما را غافلگیر می‎کند.

سخنران سوم، فرزین سوری سرویراستار انتشارات پیدایش و دبیر جایزه نوفه به بررسی واژه «تخیل» در عبارت «علمی-تخیلی» و این که اشتباه احتمالی در ترجمه واژه Fiction باعث عدم پذیرش این نوع از داستان‎ها و فیلم‎ها در میان جامعه شده است، پرداخت.

وی تاکید کرد: بخش تخیل، همیشه یک چیز بی ثبات است و بر همین اساس ادبیات علمی-تخیلی هم چیزی غیرثابت است. وی با ذکر مثال از سریال «چرنوبیل» گفت وقتی می‎گوییم این سریال «علمی-تخیلی» است منظورمان، فضاسازی و نوع برداشت عوامل این سریال از یک حادثه واقعی تاریخی است. وی در پایان گفت در حقیقت ما ادبیات واقع گرایی نداریم، چرا که براساس برداشت خود، مدام در حال گمانه زنی هستیم همانطور که وقتی برای ساختن فیلمی از یک حادثه تاریخی، دوربین جلوی آن قرار می‎دهیم یعنی داریم با نگاه خود و نه بر اساس همه فکت‎های موجود، به آن حادثه می‎نگریم. یا بعبارتی هر برداشت کلامی که از یک پدیده طبیعی داشته باشیم به گونه ای برداشت علمی-تخیلی است. بنابراین، کلامی کردن یک پدیده طبیعی یک امر پساحادثه ای است یعنی برای دریافت و درک پیام، مجبوریم تعداد فکت‎ها را پایین بیاوریم تا بتوانیم از طریق کلام منتقل کنیم.

سخنران چهارم، اسماعیل اسکندری سرمربی سگ‎های گروه کار و جستجو نجات و موسس مدرسه SK9 گفت: در سال ۱۳۷۶ برای نخستین بار مجموعه تخصصی برای آموزش سگ‎های زنده یاب در حوادثی مانند زلزله ایجاد شد. اما این مجموعه و فعالیت‎های ما در سال‎های اول چندان آسان و مورد توجه نبود تا این که زلزله بم اتفاق افتاد و ما توانستیم ۶۷ نفر را زنده از زیر آوار پیدا کنیم.

وی ادامه داد: پس از موفقیت ما در زلزله بم، سازمان جهانی سگ‎های زنده یاب IRO ما را برای گذراندن دوره آموزشی به اتریش دعوت کرد و پس از آن صلیب سرخ آلمان هم دست به کار شد و طی تفاهم نامه ای، دوره بورسیه آموزشی برای مربیان سگ‎های زنده یاب در آلمان برگزار کردند و ما پس از آموزش، به ایران بازگشتیم تا آموخته‎های مان را به شهروندان منتقل کنیم.

در طول این یادگیری‎ها و آموزش‎ها متوجه شدیم در چند بخش می‎توانیم کمک بیشتری به مردم کنیم: اُتیسم، دستیاری نابینایان، تشخیص دیابت و بیماری‎های دیگر؛ بر همین اساس مدرسه ای با نام SK9 افتتاح کردیم. چرا که ما کلا ۸۲ قلاده سگ زنده یاب داریم که در صورت بروز حادثه، این تعداد اندک حتی نمی‎توانند یک خیابان را هم پوشش دهند.

ما در استان تهران ۲۰ هزار قلاده سگ داریم که صاحب دارند اگر بتوانیم ساماندهی کنیم و آموزش دهیم این تعداد می‎توانند در صورت بروز حادثه کمک بزرگی کنند.

وی گفت: مرکز آموزش و نگهداری سگ‎های گروه کار SK9 در سال ۹۵ با همکاری سرمربیان بین المللی سگ‎های گروه کار جمهوری اسلامی ایران کار خود را شروع کرد. این مرکز بین علاقه مندان به سگ  با نام مدرسه امید نیز شناخته می‎شود چرا که هدف این مدرسه از آموزش سگ‎های کار کمک به نوع بشر بوده و تیم‎های آموزش دیده این مرکزدر شرایط بحران به صورت داوطلبانه و تحت نظارت و مدیریت سازمان‎های امدادی کشور اقدام به انجام عملیات‎های جستجو و ردیابی می‎نماید.

وی در پایان خاطر نشان کرد: سگ‎ها سه ماه زودتر از قوی ترین آزمایشگاه‎ها، می‎توانند سرطان را تشخیص دهند.

سخنران پنجم سیدعلی حسینی پژوهشگر سیستم‎های پیچیده و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی ابتدا به تعریف سیستم پیچیده پرداخت و گفت: سیستم پیچیده یک موضوع بین رشته ای است که در طول سه قرن اخیر در بین دانشکده‎های مختلف از جمله: فیزیک، ریاضی و زیست شناسی رشد پیدا کرده است.

از طریق نگاه سیستم‎های پیچیده می‎توان بسیاری از مسائل اقتصادی را پیش بینی کرد؛ همچنان که ما سال‎ها قبل از طریق همین سیستم، رکود اقتصادی و وضعیت فعلی بازار مسکن را پیش بینی کرده بودیم.

سخنران ششم کاظم کوکرم روزنامه نگار علم و دبیر گروه دانش روزنامه جام جم، ابتدا علم (Science) را  به معنی اقدام قاعده‌مند در جهت توسعه و سازماندهی هدفمند دانش دانست که در قالب تفسیرهای قابل آزمایش و پیش‌بینی‌هایی درباره جهان، صورت می‌گیرد و سپس به بررسی چرایی اهمیت ژورنالیسم علم پرداخت.

کوکرم اکتشافات علمی از جمله کشف قاره امریکا توسط کریستف کلمپ را به نوعی «اعتراف به نادانی» بشر دانست و «علم مدرن و سرمایه‌داری» نیروی بالقوه‌ای را ایجاد کرد تا اروپا در اواخر دوران مدرین بر جهان مسلط شود. ذهنیت مشترک دانشمند و نظامی اشغالگر اروپایی این بود که «نمی‌دانم در دنیا چه خبر است!» پس باید برویم و جهان را کشف کنیم. هر دو امیدوار بودند دانش دیدی که از این راه به دست می‌آید آنها را به اربابان جهان تبدیل کند.

وی چالش‎های مهم کنونی در تعامل دانشگاهیان با جامعه را اینچنین برشمرد:

  • کپی‌برداری اولیه در ایجاد ساختارهای دانشگاهی مدرن بدون وجود نیاز واقعی در کشور
  • بی‌رغبتی محققان و دانشگاهیان به ارتباط با بدنه جامعه
  • کم اطلاعی یا بی‌اطلاعی مدیران کلان کشور از قابلیت‌های علوم مدرن برای برنامه‌ریزی و مدیریت
  • سو استفاده از قالب‌ها و ظواهر در قالب شیادان علم و شبه‌مخترعان مدعی
  • رواج شبه‌علم در حوزه‌هایی مثل انرژی درمانی و طالع‌بینی و …
  • قدرت اینترنت در تریبون‌دهی به افراد و نهادهای بی‌اعتبار

سخنران هفتم مهدی پارسایی معمار و پژوهشگر هنر به بررسی باغ ایرانی و نگاه تاریخی، فلسفی و ادبی ایرانیان به باغ پرداخت و گفت: باغ ایرانی صرفا پاسخی برآمده از اقلیم ایران نبود بلکه باغ، پاسخ نیاز به «فراغت» بود.

در ادبیات ما، مثلا در شعر حافظ تاکید می‎شود که منظور از باغ، بهره مندی از میوه‎های درختان نبوده است و بعبارتی فراغت در باغ و استقرار در مرتبه استغنا و بی نیازی، علت توجه به باغ بوده است:

تنگ چشمان نظر به میوه کنند   ما تماشاکنان بستانیم

وی تاکید کرد: باغ نیاز ما به معنا را تامین می‎کند نه میوه و مادیات را: مرغ باغ ملکوتم نی ام از عالم خاک. بنابراین باغ ایرانی مابین باغ ازلی و باغ ابدی (بهشت) است و تمنای باغ ایرانی از کهن ترین ویژگی‎های تمدنی ایران است. بعبارتی تمنای باغ مهم ترین عنصر از دستگاه هاضمه فرهنگ ایرانی است.

, ,