اخبار موزه

بازدید رایگان از موزه ملی علوم و فناوری و شعبه «فرهنگان» این موزه به مناسبت روز جهانی موزه

۲۴ ارد , ۱۳۹۷  

به مناسبت روز جهانی موزه و آغاز هفته میراث فرهنگی، موزه ملی علوم و فناوری از تمام بازدیدکنندگان خود به طور رایگان استقبال می‎کند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری ج.ا.ا در روز جهانی موزه -۲۸ اردی‎بهشت- و هفته میراث فرهنگی معمولا تمام موزه‎ها برنامه‎های ویژه‎ای برای استقبال از مردم دارند؛ موزه ملی علوم و فناوری نیز برابر سالیان گذشته، در این روز بطور رایگان پذیرای تمام بازدیدکنندگان خود خواهد بود.

موزه ملی علوم و فناوری دارای ۷ گالری: «مرکز علم»، «فناوری‎های بومی»، «ابزار نجومی کهن»، «ابزار جراحی»، «انرژی‎های نو»، «مورس تا موبایل» و «نور» است.

همچنین شعبه «فرهنگان» موزه ملی علوم و فناوری که به تازگی در مساحتی بیش از ۷۰۰ متر مربع و در منطقه ۱۱ واقع در خیابان قزوین، ضلع جنوب غربی بوستان رازی دایر شده است، در تمام روزهای هفته میراث فرهنگی -۲۲ تا ۲۸ اردی‎بهشت- به طور رایگان پذیرای مخاطبان خود خواهد بود. شعبه فرهنگان موزه ملی علوم و فناوری دارای ۹ بخش متنوع است: «مکانیک»، «مفاهیم زلزله و ایمن‎سازی»، «هوافضا»، «آکوستیک»، «ذکریا رازی»، «الکترومغناطیس»، «فناوری‌های بومی»، «اپتیک» و «ریاضی».

در شعبه «فرهنگان» موزه ملی علوم و فناوری مکانی برای نمایش فیلم‌های علمی سه بُعدی برپایی سمینارها، کارگاه‎ها و جُنگ‌های علمی و نیز امکان بازدید هم‎زمان ۶۰  نفر وجود دارد.

از دیگر برنامه‎های «روز جهانی موزه» برپایی نمایشگاهی از اسناد، فیلم‎ها و تصاویر «پروفسور محمود حسابی» در موضوعات مختلف از جمله: «تعیین ساعت بین‎المللی در ایران» «هسته‎ای»، «اولین گیرنده رادیو»، «دیدار و همکاری با پروفسور کمپتون»، «دارالمعلمین عالی (دارالفنون سابق)»، «نقشه دستی پروفسور حسابی از نیروگاهی در فرانسه» که می‎توان از آن بعنوان اولین نقشه صنعتی استاندارد در ایران نام برد، است. این نمایشگاه بسته به میزان توجه و اقبال عمومی، می‎تواند تا ۵ روز ادامه داشته باشد.

, , , ,

اخبار موزه

هجدهمین نمایشگاه سیار موزه علوم و فناوری با حضور مسئولان نجف آباد افتتاح شد

۱۵ ارد , ۱۳۹۷  

هجدهمین نمایشگاه سیار موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران امروز ۱۵ اردیبهشت ماه ۹۷ در شهر نجف آباد و با حضور مسئولان این شهر افتتاح شد. این نمایشگاه تا ۲۱ اردیبهشت ماه دایر است.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری ج.ا.ا در ابتدای مراسم افتتاحیه آقای فردوسی مدیر عامل سازمان رفاهی تفریحی شهرداری نجف آباد ضمن خوش‎آمدگویی به حضار و اعضای موزه، ابراز امیدواری کرد این نمایشگاه باعث ادامه همکاری بیشتر بین موزه علوم و فناوری و شهرداری نجف آباد شود. فردوسی گفت: مسئولان شهری به شدت پیگیر راه‎اندازی شعبه دائم موزه علوم و فناوری در شهر نجف آباد هستند.

در ادامه، آقای منتظری شهردار نجف آباد در سخنانی ضمن تبریک اعیاد شعبانیه و فرا رسیدن روز معلم ابراز امیدواری کرد اعضای شورای شهر در راه‎اندازی شعبه موزه علوم و فناوری جهت برخورداریِ ۵۵ هزار دانش آموز و دانشجوی شهر نجف آباد همکاری لازم را داشته باشند و مجموعه شهرداری هم باتفاق سایر ارگان ها بتوانند کمک های لازم را در این راه انجام دهند.

آقای مهدی ابراهیمی رییس آموزش و پرورش نجف آباد هم در سخنان کوتاهی آمادگی خود را برای همکاری کامل در زمینه راه‎اندازی شعبه موزه علوم و فناوری در شهر نجف آباد اعلام کرد.

سپس دکتر محمدی معاون نمایشگاهی موزه ملی علوم و فناوری ضمن اظهار خرسندی از برپایی نمایشگاه سیار در شهر نجف آباد به تاریخچه‎ای از موزه ملی علوم و فناوری و اقداماتی که این موزه در اشاعه علم و همگانی‎سازی آن انجام داده اشاره و ابراز امیدواری کرد مذاکرات شهرداری و سازمان رفاهی تفریحی نجف آباد با موزه ملی علوم و فناوری به راه‎اندازی شعبه موزه علوم و فناوری در نجف آباد بیانجامد.

در ادامه آقای فرامرزی رییس اداره نمایشگاه‎های سیار با بیان این که برپایی این نمایشگاه‎ها بدون همکاری ارگان‎های مربوطه هر شهر و استان غیر ممکن خواهد بود، گفت: در نمایشگاه سیار نجف آباد، ۴۶ اثر در دو بخش علوم و فناوری‎های قدیم ایران و بخش فیزیک و موضوعات پایه‎ای به نمایش گذاشته شده است که تا روز ۲۱ اردیبهشت میزبان دانش‎آموزان و دانشجویان نجف آباد و شهرهای حوالی آن است.

در نخستین روز از نمایشگاه سیار موزه ملی علوم و فناوری، نزدیک به ۵۰۰ نفر، از این نمایشگاه دیدن کردند. این نمایشگاه تا ۲۱ اردیبهشت ماه دائر است.

 

, , ,

اخبار موزه

برنامه‎های موزه ملی علوم و فناوری در هفته میراث فرهنگی و روز جهانی موزه

۱۵ ارد , ۱۳۹۷  

بر اساس تصمیم ایکوم -مجمع عمومی کمیته بین‎المللی موزه‎ها- در سال ۱۹۷۷ میلادی، روز ۱۸ مه برابر با ۲۸ اردیبهشت به عنوان «روز جهانی موزه» اعلام شد؛ از آن سال به بعد، در این روز در همه کشورهای عضو، مراسم‎هایی اجرا می‎شود. موزه ملی علوم و فناوری نیز هر ساله برنامه‎های متنوعی اجرا می‎کند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری ج.ا.ا بر مبنای تعریف «ایکوم»، موزه عبارت است از مکان گردآوری، نگهداری، مطالعه، بررسی و به نمایش گذاشتن نعمت‎های فرهنگی یا طبیعی به منظور آموزش، پژوهش و ارزش دادن به این مجموعه‎ها و لذت بردن از آنها.

موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران به مناسبت روز جهانی «موزه» و هفته میراث فرهنگی در سال ۹۷، برنامه‎های متعددی ارائه می‎دهد:

– «افتتاح شعبه فرهنگان»

در راستای عدالت آموزشی و بهره‎مندی بیش از پیش شهروندان، شعبه «فرهنگان» موزه ملی علوم و فناوری در مساحتی بیش از ۷۰۰ متر مربع و در منطقه ۱۱ واقع در خیابان قزوین، ضلع جنوب غربی بوستان رازی، در هفته میراث فرهنگی افتتاح خواهد شد. این شعبه با وجود ۹ بخش متنوع: «مکانیک»، «مفاهیم زلزله و ایمن‎سازی»، «هوافضا»، «آکوستیک»، «ذکریا رازی»، «الکترومغناطیس»، «فناوری‌های بومی»، «اپتیک» و «ریاضی» آماده پذیرایی و همکاری‎های فی‎مابین در زمینه‎های متعدد را دارد.

در شعبه «فرهنگان» موزه ملی علوم و فناوری مکانی برای نمایش فیلم‌های علمی سه بُعدی برپایی سمینارها، کارگاه‎ها و جُنگ‌های علمی و نیز امکان بازدید هم زمان ۶۰ نفر وجود دارد.

– «نمایشگاه سیار نجف آباد»

هجدهمین نمایشگاه سیار موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران با همکاری سازمان رفاهی تفریحی شهرداری نجف آباد و به میزبانی شهر نجف آباد از تاریخ ۱۵ الی ۲۱ اردیبهشت در حال برگزاری است.

نمایشگاه شامل ۴۶ اثر در دو بخش علوم و فناوری‎های قدیم ایران و بخش فیزیک و موضوعات پایه‎ای است.

– رویداد علمی-خانوادگی «ریاضی را بازی کنید»

موزه ملی علوم و فناوری به بهانه تولد مریم میرزاخانی (۲۲ اردی‎بهشت) ریاضی‎دان موفق ایرانی و بزرگ‎داشت عمر خیام (۲۸ اردیبهشت) و نیز هم‎زمانی با روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی، یک رویداد یک هفته‎ایِ خانوادگی برگزار می‎کند.

در این رویداد خانوادگی که از تاریخ ۲۲ تا ۲۷ اردی‎بهشت ۹۷ در محل نمایشگاهی موزه علوم برگزار می‎شود، مخاطبان با اجرای بازی‎های فکری-منطقی، بازی‎های ساختنی، حل معما، حضور در جُنگ ریاضی و بازدید از گالری‎های نورشناسی و مرکز علم لحظات شیرین و متفاوتی را تجربه خواهند کرد.

علاقمندان می‎توانند برای هماهنگی بازدید با شماره ۰۹۱۹۸۹۶۲۰۰۸ و ۶۶۷۲۴۶۹۴ تماس بگیرند.

– «نمایش اسناد پروفسور حسابی»

جمعه ۲۸ اردیبهشت ۹۷ مصادف با «روز جهانی موزه»، از ساعت ۹ تا ۱۹ در سالن جلسات موزه ملی علوم و فناوری نمایشگاهی یک روزه از اسناد، فیلم‎ها و تصاویر پروفسور محمود حسابی در موضوعات مختلف از جمله: «تعیین ساعت بین‎المللی در ایران» «هسته‎ای»، «اولین گیرنده رادیو»، «دیدار و همکاری با پروفسور کمپتون»، «دارالمعلمین عالی (دارالفنون سابق)»، «نقشه دستی پروفسور حسابی از نیروگاهی در فرانسه» که می‎توان از آن بعنوان اولین نقشه صنعتی استاندارد در ایران نام برد، برگزار می‎شود. این نمایشگاه بسته به میزان توجه و اقبال عمومی، می‎تواند تا ۵ روز ادامه داشته باشد.

– افتتاح «گالری نور» (اپتیک) موزه علوم و فناوری

موزه ملی علوم و فناوری که در طول سالیان تشکیل خود، با توسعه روزافزون روبرو بوده است، از سال ۲۰۱۵ و پس از ارج نهادن سازمان جهانی یونسکو به خدمات ابن هیثم، دانشمند شهیر ایرانی-اسلامی در زمینه قوانین نور و نام‎گذاری این سال به نام «سال جهانی نور و فناوری‌های نوری»، تصمیم به ایجاد گالری جدیدی با هدف معرفی و تشریح ماهیت نور گرفت. این گالری به طور رسمی در خردادماه افتتاح خواهد شد.

– «بازدید مقامات و گروههای ویژه»

هم‎زمان با روز جهانی موزه و برگزاری انواع برنامه‎ها در موزه‎های مختلف کشور، موزه ملی علوم و فناوری جزو اولین مقاصد مهمانان و مقامات داخلی و خارجی خواهد بود. این موزه بمانند سال‎های گذشته، در هفته میراث فرهنگی آماده پذیرایی از تمام گروه‎ها و مقامات مختلف است.

– «بازدید رایگان برای عموم»

در روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی معمولا تمام موزه‎ها برنامه‎های ویژه‎ای برای استقبال از مردم دارند؛ موزه ملی علوم و فناوری برابر سالیان گذشته، در روز جهانی موزه (۲۸ اردی‎بهشت) بطور رایگان پذیرای تمام بازدیدکنندگان خود خواهد بود.

, , , , , ,

اخبار موزه

بازدید رییس بنیاد نخبگان استان خراسان شمالی از موزه ملی علوم و فناوری

۱۱ ارد , ۱۳۹۷  

رییس بنیاد نخبگان استان خراسان شمالی به همراه هیات همراه، امروز ۱۱ اردیبهشت ۹۷ از گالری‎های موزه ملی علوم و فناوری دیدن کردند.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری ج.ا.ا دکتر قاسمی فرد، رییس بنیاد، دکتر قمری رییس کارگروه صنعت و فناوری، دکتر بهنام فر رییس کارگروه علوم شناختی، دکتر آرمین رییس کارگروه گیاه‎شناسی همگی از بنیاد نخبگان خراسان شمالی پس از بازدید از بخش‎های متنوع موزه ملی علوم و فناوری، در یک نشست صمیمی با حضور دکتر ارشدی، دکتر محمدی، دکتر مدنی، دکتر قاسمی، آقای کاظمی، آقای جعفری نژاد و آقای اردلان همگی از مدیران موزه ملی علوم و فناوری، شرکت کردند.

در این نشست، دکتر قاسمی فرد رییس بنیاد نخبگان خراسان شمالی با بیان این که استان خراسان شمالی جزو استان‎های کم‎برخوردار است که نزدیک به ۴۰ تا ۵۰ هزار دانش آموز و دانشجو دارد افزود: در صدد هستیم با استفاده از ظرفیت موزه ملی علوم و فناوری و نیز فناوری‎های بومی، شعبه‎ای از این موزه را در این استان ایجاد کنیم که در این راه باید استانداری و سازمان‎های مربوطه هم ورود کنند.

قاسمی فرد گفت: استان ما از نظر استعداد جزو ۱۰ استان برتر کشور است و می‎خواهیم بسترهای لازم برای ایجاد دلبستگی دانشجویان در این استان را فراهم آوریم.

دکتر ارشدی مشاور موزه ملی علوم و فناوری هم در این نشست گفت: پیشنهاد مشخصی که می‎توان برای ایجاد بسترهای لازم در استان خراسان شمالی داد این است این استان، میزبان نمایشگاه سیار موزه ملی علوم و فناوری شود. وی افزود: حضور مسئولان استانی در این نمایشگاه می‎تواند به اجرایی شدن طرح راه اندازی شعبه موزه علوم کمک کند؛ کما این که بخشی از رویکرد موزه ملی علوم و فناوری در استان‎های مختلف، استفاده از فناوری‎های بومی و بخش دیگر مربوط به علوم جدید است که هر دو باعث شناخت پتانسیل‎های مناطق در راه‎اندازی و گسترش شعبه موزه ملی علوم و فناوری خواهد شد.

دکتر ارشدی اعلام کرد موزه آمادگی دارد با بررسی و تشکیل کمیته‎ای مشترک، به امکان‎سنجی راه‎اندازی شعبه موزه ملی علوم و فناوری در استان خراسان شمالی بپردازد.

در ادامه این نشست، دکتر محمدی با بیان این که برای سند مطالعاتی در این زمینه، باید فناوری‎های بومی، دانشمندان و پتانسیل‎های استان خراسان شمالی شناخته شود افزود: موزه آمادگی حمایت از تولید یک سند پژوهشی در مورد این استان را دارد و حتی می‎توان آن را به صورت یک کتاب منتشر کرد.

دکتر بهنام فر رییس کارگروه علوم شناختی بنیاد نخبگان خراسان شمالی هم پیشنهاد برگزاری نمایشگاه سیار در مهرماه ۹۷ را پیشنهاد خوبی ارزیابی کرد.

دکتر مدنی دبیر علمی کنفرانس‎های فصلی سار موزه ملی علوم و فناوری با بیان این که موزه‎های علوم در واقع موزه‎هایی هستند که علیرغم برخورداری از نگاه به گذشته، محلی برای تصمیم‎گیری در مورد مسائل و چالش‎های موجود در جامعه آینده هستند، افزود: موزه‎ها می‎توانند نقش موثری در تصمیم‎گیری‎های کلان جامعه داشته باشند.

در پایان این نشست مقرر شد هر دو طرف، ضمن بررسی و امکان سنجی راه‎اندازی شعبه‎ای از موزه علوم و فناوری در استان خراسان شمالی، در راستای برگزاری نمایشگاه سیار در این استان هم تلاش‎های علمی و عملی لازم را انجام دهند.

, ,

اخبار موزه

نکاتی درباره «عصارخانه» جدید موزه ملی علوم و فناوری

۳ ارد , ۱۳۹۷  

کارگاه دو ساعته «آشنایی با عصارخانه جدید موزه ملی علوم و فناوری ج.ا.ا» عصر دوشنبه ۹۷/۰۲/۰۳ با سخنرانی امید ابراهیمی، امیرحسین جباری و لیلا خسروی در سالن نشست این موزه برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری این کارگاه در سه بخش «معرفی پروژه عصارخانه از ابتدا تا به امروز» با سخنرانی امید ابراهیمی، «آشنایی با مسائل فنی عصارخانه» با سخنرانی امیرحسین جباری و «مفهوم و کاربرد عصارخانه در تاریخ» با سخنرانی لیلا خسروی برگزار شد.

 

تحول ماکت عصارخانه موزه ملی علوم و فناوری

امید ابراهیمی از مدیران پروژه ساخت عصارخانه در این زمینه گفت:

اهمیت صنعت عصاری به عنوان یکی از فناوری‎های بومی، موجب شد که در سال ۱۳۸۹ این موضوع در قالب ماکتی از تجهیزات روغن‎کشی عصارخانه‎های کهن (تیرخانه و آسیای سنگی) ساخته شده و به نمایش دربیاید. این ماکت ابتدایی تا اواسط سال ۹۳ در نمایشگاه دائمی و گاهی در نمایشگاه‎های سیار در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داشت ولی با رشد کیفی موزه و بالارفتن انتظار کارشناسان و بازدیدکنندگان، تصمیم رییس وقت موزه بر طراحی و ساخت ماکت جدیدی از عصارخانه قرار گرفت.

در طرح دوم عصارخانه، تصمیم بر آن شد که در ماکت جدید به جای تاکید بر اجزای مکانیکی روغن‎کشی، نگاه را وسیع‎تر کرده و با نمایی کلی‎تر از بنای عصارخانه‎ها، فضاهای کارگاهی و اجزاء ساختمانی یک عصارخانه را به نمایش کشیده و در سناریوی نمایشی این اثر، آن را به عنوان یک عنصر اقتصادی و اجتماعی در زمان خود معرفی کنیم.

در طراحی جدید، به تخصص‎هایی چون: «تاریخ»، «معماری»، «امور نمایشی»، «ماکت‎سازی»، «فنی» و «ساخت» نیاز بود که در این راه از متخصصان مختلف استفاده شد تا در نهایت طرح جدید در معرض دید علاقمندان در موزه ملی علوم و فناوری قرار گرفت.

 

درگیر شدن چندین متخصص در طرح عصارخانه

امیرحسین جباری از کارشناسان پروژه ساخت عصارخانه موزه گفت:

برای ساخت ماکت عصارخانه ۲ ماه روی معماری سنتی و نحوه اتصال سقف و گنبد و دیواره‎ها مطالعه داشتیم. در معماری سنتی، ۲۵ مدل اتصال و طاق‎بندی وجود دارد که انتخاب یک مدل، آن هم به گونه ای که مخاطب متخصص در زمینه معماری ایرادی در آن پیدا نکند، کار بسیار دشواری است. بنابراین طراحی ماکت عصارخانه یکی از سنگین‎ترین پروژه‎های موزه علوم در چند سال اخیر بوده است.

ارتفاع عصارخانه واقعی از زیرزمین تا گنبد، ۱۱ تا ۱۴ متر است. در دوره صفویه، اصفهان ۱۷ عصارخانه داشت که تنها ۴ مورد آن باقی مانده و از آن ۴ مورد، تنها ۲ عصارخانه قابل بازدید است.

 

جزییات عصارخانهها در گذشته

لیلا خسروی از کارشناسان پروژه ساخت عصارخانه موزه علوم به جزییات و کاربرد عصارخانه‎ها پرداخت:

«عصار» به کسی می‎گفتند که از دانه‎های روغنی روغن می‎گرفت. دستگاه‎های روغن‎کشی در ایران مراحل مختلف را از «ساده» به «پیشرفته» و «صنعتی» طی کرده است. اما در گذشته چشمان شتر یا گاو عصاری را می‎بستند تا دور محور آسیا بچرخد.

در دوره صفویه صنعت روغن‎کشی رواج پیدا می‎کند؛ به گونه‎ای که در زمان شاه عباس ۱۷ عصارخانه در اصفهان مشغول فعالیت بوده است.

روغن دانه‎های روغنی در این موارد به کار می‎رفته است: «روشنایی»، «خوراک»، «پزشکی» و «دارویی»، «امور صنعتی» مثل دباغی، نقاشی و تولید رنگ، «صنایع چوب»، «مصرف دام» و در نهایت، تفاله‎های این دانه‎ها بعنوان «کود» کاربرد داشته است.

ساختمان عصارخانه ۲ طبقه داشت. پایه‎ها از سنگ‎های آهکی و شبه‎آهکی و دیواره‎ها و سقف از خشت بودند. نورگیرهایی هم در سقف تعبیه می‎کردند که برای روشنایی، خروج گرما و خنک‎کننده هوا بود.

یک عصارخانه از بخشهایی چون: «پیشخوان»، «بارانداز»، «شترخوان»، «گرمخانه»، «تیرخانه»، «سیلوی دانهها» و «انبار روغن» تشکیل میشد.

  • «پیشخوان»، همان ورودی عصارخانه بود که برای نگهداری شیشه‎ها و خمره‎ها و مراجعه مردمی به کار می‎رفت
  • «بارانداز» محل تخلیه و نگهداری بار دانه‎ها بوده است
  • «شترخوان» محل نگهداری و استراحت شترها بوده است
  • «گرم‎خانه» جایی بود که دانه‎های روغنی را بو می‎دادند و در تنورهای سرپوشیده نیم‎پز می‎کردند. گرم‎خانه در طبقه بالا قرار داشت تا گرما از طریق دریچه‎های سقف خارج شود
  • «تیرخانه» جایی بود که با استفاده از سنگ‎های آسیا، تیرهای چوبی، حیوانات عصاری و دیگر ابزار، از دانه‎های روغنی، روغن می‎گرفتند. سنگ‎های آسیا از جنس خارا بود.

 

مراحل روغن‌گیری از این قرار بود:

  • جمع‌آوری دانه‌های روغنی
  • بو دادن دانه‌ها
  • خرد و نرم کردن دانه‌های روغنی
  • خمیر کردن
  • کوپی کردن
  • چیدن کوپی‌ها در تیلووه
  • روغن‌گیری
  • فروش روغن

, , , , , ,