اخبار موزه

موزه ملی علوم و فناوری ایران میزبان مجمع موزه‎های علوم و فناوری دنیا در سال ۲۰۲۰ شد

۶ آبا , ۱۳۹۷  

موزه ملی علوم و فناوری ایران میزبان چهل و هشتمین مجمع بین‎المللی موزه‎های علوم و فناوری جهان –سیموست- در سال ۲۰۲۰ شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، چهل و ششمین مجمع سالانه کمیته بین‎‏المللی موزه‏‎ها و مجموعه‎‏های علوم و فناوری (CIMUSET) با عنوان «موزه‌ها در دنیای دیجیتال» از تاریخ ۲۳ لغایت ۲۶ مهرماه سال‌جاری در شهر اُتاوا کانادا، با همکاری موزه انجنیوم Ingenium و با حضور بیش از ۵۰ کشور دنیا برگزار شد. موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران با حضور در این مجمع آمادگی خود را برای میزبانی چهل و هشتمین مجمع سالانه موزه‎های علوم و فناوری جهان در سال ۲۰۲۰ اعلام نمود.

با توجه به برگزاری این مجمع در سال ۲۰۱۹ در توکیو، دکتر سیف‎اله جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری ایران با معرفی این موزه و ظرفیت‎های ایران، نظر اعضای بُرد اجرایی سیموست را برای میزبانی این مجمع در سال ۲۰۲۰ جلب کرد تا در نهایت از بین کشورهای ایران، چین و کره جنوبی، «ایران» رسما بعنوان میزبان چهل و هشتمین مجمع سالانه موزه‎های علوم و فناوری جهان در سال ۲۰۲۰ انتخاب شد.

کمیته بین‎المللی موزه‏‎ها و مجموعه‎های علوم و فناوری (CIMUSET) یکی از کمیته‎های شورای بین‎‏المللی موزه‏‎ها (ICOM) است که نه تنها در زمینه موزه‎‏های علوم و فناوری سنتی و تاریخی، بلکه ساینس‎سنترها و مراکز علم فعلی که به ترویج و توسعه علم و فناوری در میان اقشار جامعه بویژه کودکان در سراسر جهان می‎پردازند، را نیز شامل می‎شود. از جمله اهداف سیموست می‎توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • حامی اهداف ایکوم، بویژه حفاظت از میراث علوم و فناوری و اشاعه دانش
  • توسعه و پیاده‎سازی برنامه‎های ایکوم
  • تدوین برنامه‎‏ای با موضوع حفاظت از میراث فرهنگی در موزه‎های علوم و فناوری و پیشنهاد آن به ایکوم
  • همکاری و تبادل اطلاعات میان موزه‎ها، متخصصان، کارشناسان و افرادی که به نحوی با علوم و فناوری و اشاعه آن در ارتباطند
  • معرفی زمینه‎‏های مورد علاقه موزه‎‏های علوم و فناوری در چارچوب ایکوم، همکاری با کمیته‎‏های ملی و سازمان‎های منطقه‎‏ای ایکوم و سایر کمیته‎‏های بین‎المللی در موضوعات مرتبط با کمیته‎‏های خاص.

موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران، تنها موزه مشابه مراکز علم در دنیاست که از سال ۱۳۸۹ با هدف ایجاد فضایی فعال و آگاهی‎بخش و به منظور آشنایی با میراث و خدمات علمی، فرهنگی دانشمندان و فرهیختگان ایرانی آغاز به فعالیت کرد.

, , , , ,

اخبار موزه

از موزه‌های سنتی تا موزه علم و فناوری؛ “تعاملی” بودن چالش انواع موزه‌ها

۳۱ شهر , ۱۳۹۷  

رئیس موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران نقش اصلی موزه‌های علوم و فناوری را “ترویج علم” در جامعه و ارتقای سطح سواد علمی-فناورانه مردم عنوان کرد و با اشاره به اینکه بین این موزه و “موزه‌های دانشگاهی” تفاوت‌هایی وجود دارد، گفت: خیلی از موزه‌های دانشگاهی”علمی” هستند، اما به عنوان موزه “تعاملی” شناخته نمی‌شوند؛ ایجاد موزه علم نیازمند فضا و صرف هزینه بسیار است که اساساً وظیفه دانشگاه نبوده و ساختار حاکمیت و مسئولین دولت باید در ساخت آن مشارکت داشته باشند.

سیف‌اله جلیلی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا با بیان اینکه بین موزه علم، موزه دانشگاهی و موزه‌های سنتی تفاوت وجود دارد، بر خاصیت تعاملی موزه‌های علوم و فناوری تأکید کرد و افزود: منظور از تعاملی بودن این مرکز، بازسازی علم و تجربه بشری و تاریخ علمی کشور و جهان در قالب وسایلی است که بازدیدکنندگان از طریق لمس و کار کردن با آن‌ها، به تجربه دست اولی از مفهوم علمی یا فناوری دست می‌یابند.

رئیس موزه علوم و فناوری مبنای موزه‌های علم و فناوری را پژوهشی دانست و اظهار کرد: برخی وسایل قدیمی به موزه آورده شده که بیش‎تر آن‌ها بر مبنای پژوهش‌ بازطراحی، بازسازی و بازنمایی می‌شود؛ در همین زمینه می‌توان به ساخت مواردی از قبیل آسیاب بادی، ساعت آبی، انرژی خورشیدی، انرژی باد و … در موزه اشاره کرد.

جلیلی نقش موزه‌های علم و فناوری را حفظ میراث علمی هر ملت، حفظ میراث علمی جهان و ترویج علم برشمرد و با بیان اینکه ترویج علم مهم‌ترین نقش این موزه‌هاست، اضافه کرد: هدف اصلی ما ساده‌سازی مفاهیم علمی برای همه مردم است؛ این از آن روست که فرآیندهای علمی معمولاً از سوی دانشمندان طراحی و اجرا می‌شوند و مردم عادی با الفبای کار آشنا نیستند؛ بنابراین باید این فرآیندها را به زبان خیلی ساده بیان کرد تا مردم با آن‌ها آشنا شوند.

وی مهم‌ترین اثر ترویج علم را ارتقای سطح علمی و فرهنگ جامعه دانست و خاطرنشان کرد: جامعه باید بتواند از نظر فرهنگی، فناوری‌های مختلف را جذب کند. در جوامع جهان سوم اکثر فناوری‌ها وارداتی بوده و فرهنگ‌سازی برای آن‌ها نقش مهمی در ارتقای جامعه دارد.

رئیس موزه علوم و فناوری افزایش سواد جامعه را موضوع مهم دیگر بعد از ارتقای علمی-فرهنگی نام برد و تشریح کرد: منظور از سواد در اینجا سواد عادی خواندن و نوشتن نیست، بلکه این است که مردم در حوزه‌های مختلف علمی، از اطلاعات کافی برخوردار باشند.

 

موزه‌های دانشگاهی؛ علمی یا تعاملی؟

جلیلی سپس به تشریح “موزه‌های دانشگاهی” پرداخت و اظهار کرد: این موزه‌ها معمولاً دستگاه‌ها یا وسایلی را که از نظر تاریخی مهم باشند، گردآوری کرده و به نمایش می‌گذارند.

وی با اشاره به اینکه موزه‌های دانشگاهی به موزه‌های سنتی نزدیک‌ترند، ادامه داد: مثلاً ممکن است یک دانشگاه صنعتی، وسیله‌ها و سیر تاریخی یک حوزه خاص مثلاً برق را به نمایش بگذارد؛ در این صورت یک موزه معمولی محسوب می‌شود. اساساً در دانشگاه‌ها چیزی به نام موزه علم و فناوری به معنای واقعی آن نداریم.

رئیس موزه علوم و فناوری با اعلام اینکه وظیفه دانشگاه طراحی موزه علم نیست، وظایف دانشگاه را مشخص دانست و گفت: خیلی از موزه‌های دانشگاهی، “علمی” هستند و به موزه‌های علم نزدیک شده، اما به عنوان موزه تعاملی شناخته نمی‌شوند.

 

لزوم مشارکت ساختار و مسئولین کشور در راه‌اندازی موزه‌های علم و فناوری

جلیلی دسته سوم را موزه‌های سنتی عنوان کرد و گفت: در این موزه‌ها اشیای تاریخی گردآوری شده، به نمایش درمی‌آید که می‌توان گفت در ۹۹ درصد موارد، برای آن‌ها خاصیت تعاملی در نظر گرفته نشده است.

وی با اشاره به اینکه امروزه موزه‌های سنتی هم به سمت تعاملی بودن پیش می‌روند، گفت: تلاش ما این است که در استان‌ها و دانشگاه‌ها و فضاهایی که امکانات لازم را دارند، حمایت‌های لازم برای راه‌اندازی موزه‌های علم و فناوری را به عمل آوریم.

رئیس موزه علوم و فناوری لزوم حضور نیروی متخصص مورد نیاز در همه زمینه‌ها برای یک موزه علم را یادآور شد و گفت: این‌طور نیست که یک دانشگاه بتواند موزه علوم ایجاد کند، بلکه تمام ساختار و مسئولین یک استان باید در راه‌اندازی آن مشارکت داشته باشند.

جلیلی با بیان اینکه سابقه موزه علوم و فناوری در ایران طولانی نیست، در حالی که سابقه برخی از آن‌ها در دنیا به بیش از یک قرن می‌رسد، تأکید کرد: پیش از هر چیز، مسئولان کشور باید به اهمیت موزه علوم و فناوری پی ببرند؛ تا زمانی که به لحاظ فرهنگی به جایگاهی نرسیم که مردم فرآیندهای علمی را به عنوان عامل پیشرفت در نظر گیرند، جامعه پیشرفته و پایداری نخواهیم داشت.

 

وجود تنگناهای مالی در برگزاری جشنواره “علم برای همه”/ به دنبال حامی هستیم

وی سپس به برخی فعالیت‌های این موزه پرداخت و گفت: در کنار نمایشگاه مرکزی و گالری‌های مختلفی که در حوزه‌های گوناگون علمی از جمله فیزیک، مکانیک، ارتباطات، انرژی‌های نو، فناوری‌های بومی ایران و … که در موزه راه‌اندازی شده است، یکی از فعالیت‌های اصلی موزه برگزاری هفتگی و روزانه رخدادهای علمی جذاب، دیدنی و در عین حال به زبان ساده و قابل درک است.

رئیس موزه علوم و فناوری در همین زمینه به کارگاه‌های برگزار شده در موزه اشاره کرد و گفت: برای مثال اخیراً کارگاه “آب، باد، خاک، آتش و عنصر پنجم” برگزار شد و مردم را با تأکید بر عنصر خانواده و به صورت عملی، با فعالیت‌های محیط‌زیستی‌ آشنا کرد.

جلیلی همچنین به جشنواره‌های علمی اشاره کرد و با تأکید بر اینکه در دنیا سرمایه‌گذاری زیادی روی این نوع جشنواره‌ها می‌شود، خاطرنشان کرد: جشنواره‌ «علم برای همه» که سالانه در هفته ترویج علم توسط موزه اجرا می‌شود، متعلق به همه اقشار جامعه است و هر سال به یک موضوع خاص و مهم جامعه اختصاص دارد.

, , , , , ,

اخبار موزه

«گالری نور» موزه ملی علوم و فناوری با حضور معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم افتتاح شد

۲۰ خرد , ۱۳۹۷  

هفتمین گالری موزه ملی علوم و فناوری با نام «گالری نور» عصر امروز یکشنبه ۲۰ خردادماه با حضور معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، رییس ایکوم ایران، رییس انجمن ترویج علم، رییس موزه ارتباطات و رییس موزه ملی علوم و فناوری به طور رسمی افتتاح شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، در ابتدای آیین گشایش «گالری نور» دکتر جلیلی رییس این موزه گفت: حفظ دستاوردهای بشری کاری است که هر کشوری باید انجام دهد و این مهم در کشور ما برعهده موزه ملی علوم و فناوری گذاشته شده است که در طول همین مدت کوتاه تاسیس خود، ۶ سال متوالی بعنوان موزه برتر کشور شناخته می‎شود. دکتر سیف اله جلیلی افزود: در پس هر یک از گالری‎های موزه علوم اهدافی نهفته است؛ مثلا در گالری «فناوری‎های بومی» ابزار علمی که در ایران کهن ساخته شده به نمایش در می‎آید، در گالری «ابزار جراحی» عظمت و قدمت ایرانیان در علم پزشکی نشان داده می‎شود، در گالری «ابزار نجومی» که در سال ۹۶ افتتاح شد، ابزار اندازه‎گیری نجومی به مخاطبان ارائه می‎شود.

دکتر جلیلی ادامه داد: یکی از مشکلاتی که بشریت در قرن ۲۰ و ۲۱ داشته و دارد، موضوع استفاده از انرژی‎هاست که موجب انواع آلودگی‎ها و نابودی محیط زیست شده و پایان‎پذیر بودن انرژی‎ها را هم به همراه داشته است که تلاش کردیم در گالری «انرژی‎های نو» به این مقولات بپردازیم. وی به اهداف آموزشی گالری‎های دیگر موزه از جمله «مورس تا موبایل» و گالری جدید «نور» هم اشاره کرد.

رییس موزه ملی علوم و فناوری با اشاره به برنامه‎های متنوع این موزه اعم از: کنفرانس سار، جُنگ علمی، جشنواره علم برای همه، همایش و نشست سالانه، کارگاه آموزشی و نمایشگاه سیار افزود: ما در موزه علوم با محدودیت‎های بسیاری روبرو هستیم که مهم‎ترین آن‎ها «محدودیت فضایی» است و انتظار ما از مسئولان کشور توجه بیش از پیش به این موزه است. دکتر جلیلی گفت: ما نزدیک به ۵ سال است به دنبال فضای مناسب جهت استقرار اشیا و گالری‎های موزه علوم هستیم اما به در بسته می‎خوریم و این در حالی است که اعضای هیات علمی موزه‎های علوم دنیا از اعضای هیات علمی دانشگاه‎ها بیشتر و بودجه آنها از بودجه یک کشور افزون‎تر است.

وی ضمن قدردانی از همکاران موزه علوم برای سر پا نگه داشتن این موزه، ابراز امیدواری کرد مسئولان توجه بیشتری به مسائل علمی کشور از جمله موزه ملی علوم و فناوری کنند.

استاد احمد محیط طباطبایی رییس ایکوم ایران و دومین سخنران این مراسم، با بیان این که موزه ملی علوم و فناوری از روی ناچاری در این فضای محدود برپا شده است ابراز امیدواری کرد شهرداری، میراث فرهنگی و دیگر نهادها و سازمان‎ها در جابه‎جایی و استقرار این موزه در جایگاه اصلی خود کمک کنند.

دکتر اکرم قدیمی رییس انجمن ترویج علم و سومین سخنران این مراسم، با بیان این که اجرای رسالت موزه‎ها متاثر از حال و هوای جامعه است و اگر جامعه ما «در حال توسعه» است، موزه‎ها هم همینطور است. بنابراین اگر بخواهیم علم را به بطن جامعه وارد کنیم باید بیش از هر چیز، منابع، امکانات و تجهیزات موزه‎های علوم را فراهم کنیم.

دکتر روح الله محمدی معاون نمایشگاهی موزه علوم و آخرین سخنران مراسم گفت: یونسکو به مناسبت هزارمین سال نگارش کتاب المناظر ابن هیثم و به افتخار دستاوردهای علمی این دانشمند ایرانی، سال ۲۰۱۵ را به سال نور نام‎گذاری کرد. وی افزود: ابن هیثم که به پدر علم نور و روش‎شناسی علمی شناخته می‎شود تعریف نور و ماهیت دیدن را متحول کرد؛ بدین معنا که وی نخسین کسی است که به این نتیجه می‎رسد: هر آن چه دیده می‎شود به سبب نوری است که از طرف آن شی به سمت چشم ما می‎آید.

دکتر محمدی مسئول راه‎اندازی گالری نور گفت: ما ۶۰ آزمایش علمی برای گالری نور در نظر گرفته بودیم اما به جهت محدودیت مکانی، تنها توانستیم ۱۵ آزمایش را در این فضا بگنجانیم. وی تصریح کرد: تمام کارهای راه‎اندازی گالری نور از جمله: «پژوهش»، «ساخت آثار»، «طراحی»، «نصب» و «آزمایش آثار» بطور صفر تا صد در موزه علوم و فناوری انجام شده است.

وی در پایان خاطر نشان کرد: در گالری نور موزه ملی علوم و فناوری تلاش کردیم ماهیت نور و اهمیت آن در کنار سایر علوم، با زبان ساده به مخاطبان عرضه شود.

در پایان آیین گشایش گالری نور، این گالری توسط دکتر برومند معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم و با همراهی استاد محیط طباطبایی رییس ایکوم و دکتر جلیلی رییس موزه ملی علوم و فناوری به طور رسمی افتتاح شد. دکتر برومند ضمن بازدید از بخش‎های مختلف «گالری نور» و دیگر گالری‎های این موزه، از گروه همکاران جوان موزه ملی علوم و فناوری بجهت برپایی نمایشگاه‎ها و گالری‎های به‎روز و جذاب علمی و فرهنگی قدردانی و تصریح کرد: برای تشکیل چنین موزه‎ای زحمات بسیار زیادی در طول سال‎ها کشیده شده است که امیدواریم هرچه زودتر این موزه به جایگاهی که بایسته و شایسته است برسد.

, , , , , , ,