اخبار موزه

در برنامه علمی «نبوغ لئوناردو داوینچی» مطرح شد: داوینچی بطور مستقیم متاثر از دانشمندان ایرانی بود

۲۷ فرو , ۱۳۹۸  

برنامه علمی «نبوغ لئوناردو داوینچی» به همت سفارت ایتالیا در ایران و با همکاری موزه ملی علوم و فناوری و موزه ملی، به مناسبت روز بین‎المللی پژوهش ایتالیا در جهان و هم‎زمان با پانصدمین سال وفات این دانشمند ایتالیایی با حضور فعالان و رایزنان فرهنگی و اهالی علم دو کشور ایران و ایتالیا امروز دوشنبه ۲۶ فرودین ۹۸ در سالن اجتماعات موزه دوران اسلامی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، ابتدای این نشست که با موضوع «نقش منابع جدید در بازخوانی آثار لئوناردو داوینچی» برگزار می‎شد، دکتر جبرئیل نوکنده رئیس موزه ملی ایران ضمن خوش آمدگویی به مهمانان و تقدیر از برگزارکنندگان این برنامه پر مخاطب علمی، داوینچی را نابغه عصر رنسانس دانست که مرزهای زمان و مکان را در نوردیده است و همچنان اندیشه‎هایش شالوده عصر علمی معاصر محسوب می‎شود و این خاصیت علم است که افرادی مانند ابوعلی سینا، خوارزمی و داوینچی همچنان زنده‎اند و به راستی آنان زبان نامیرای گفت و گوی تمدن‎ها هستند و می‎توانند سوءتفاهم‎های ملت‎ها را از بین ببرند و دهکده جهانی را محقق سازند.

در ادامه، دکتر جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری گفت: این گردهمایی رویداد مشترکی است بین موزه ملی علوم و فناوری ایران، موزه ملی ایران و سفارت ایتالیا در ایران که به مناسبت پانصدمین سال وفات لئوناردو داوینچی و با هدف معرفی زوایای کم‎تر شناخته شده این دانشمند ایتالیایی برگزار می‎شود تا به نقش وحدت‎آفرین و ارتباط بین تمدنی این دانشمند و نیز دیگر دانشمندان بزرگ جهان توجه ویژه شود.

دکتر جلیلی تاکید کرد امروز بشر با چالش‎‌ها و حاکمانی روبروست که باعث خطر جنگ و نابودی هستند و در این زمان بیش از همیشه به انسان‎های وحدت‎بخش نیاز داریم و علم و فناوری همواره باعث از بین رفتن مرزها بوده و دانشمندان عامل ارتباط ملت‎ها بوده‎اند.

رئیس موزه ملی علوم و فناوری در پایان ضمن تصریح بر این که ایرانیان همواره علم پرور بوده‎اند و موزه ملی علوم و فناوری ایران هماره در تلاش بوده تا با برگزاری انواع برنامه‎های علمی در مسیر گفت و گوی علمی دولت‎ها و ملت‎ها قدم بردارد، از برگزارکنندگان این همایش علمی از جمله اعضای سفارت ایتالیا در ایران و رایزن فرهنگی سفارت، همکاران موزه ملی ایران و موزه ملی علوم و فناوری تقدیر و تشکر کرد.

سخنران بعدی این نشست زامپولین دبیر اول سفارت ایتالیا در ایران بود که ضمن ابلاغ سلام و پیام سفیر ایتالیا در ایران، به تلاش رایزنان علمی-فرهنگی ایتالیا برای معرفی دانشمندان این کشور و آثار و اندیشه‎های آن‎ها به جهانیان اشاره و تصریح کرد: ۱۱۶ مراسم مشابه در ۷۸ کشور برگزار شده و در همین چارچوب و با همکاری وزارت بهداشت ایران و دانشگاه علوم و پزشکی، تصمیماتی برای ایجاد ساختار ثابت درباره همکاری‎های علمی میان ایران و ایتالیا اتخاذ شده است که قطعا این همکاری‎های علمی و فرهنگی پلی خواهد بود میان دو کشور که باعث اتحاد می‎شود.

وی گفت طبیعتا همه ما نمی‎توانیم داوینچی باشیم چون او یک نابغه بود اما کنجکاوی خاص این دانشمند می‎تواند الهام‎بخش تمام جوانان باشد تا آینده را بسازیم.

دکتر جوسپینا فریللو سخنران بعدی این نشست با عنوان «منابع فارسی در بازسازی تاریخی لئوناردو» گفت: ما همیشه وقتی درباره داوینچی صحبت می‎کنیم به نابغه بودن و اختراعات او اشاره می‎کنیم اما کم‎تر به نوع روش‎ها، آزمایش‎ها و نتایج علمی او اشاره می‎کنیم و همین باعث می‎شود این دانشمندان و زمینه‎های فکری آن‎ها را نشناسیم.

خانم دکتر فریللو تاکید کرد: همه علوم از جمله فلسفه، الهیات، نقاشی، معماری، مکانیک و شعر در آثار داوینچی آمیخته شده‎اند و مثلا خود داوینچی مکانیک را بهشت علم ریاضی می‎داند و در کتاب «قوانین نقاشی» تاکید می‎کند که اگر کسی ریاضی‎دان نیست این کتاب را نخواند که این‎ها نشان از ارتباط علوم مختلف در نظرگاه اوست.

وی با اشاره به تاثیرات مختلف دانشمندان غربی از جمله داوینچی از آثار و اندیشه‎های دانشمندان ایرانی، تصریح می‎کند در کتاب قوانین آتلانتیک داوینچی کاملا این تاثیرپذیری مشهود است و نیز از جمله کتاب‎هایی که تاثیر بسزایی بر آثار دانشمندان غربی داشت «معیارالعقول» ابن سیناست که توسط لویی چهاردهم به فرانسه برده شد.

جوسپینا فریللو با تاکید بر این که با کمک همکاران ایرانی دائما در حال شناسایی منابع متعدد علمی هستند تاکید کرد: ما ضمن مطالعه روی این منابع، تفاوت‎ها و تشابه‎ها را آشکار می‎کنیم. وی ادامه داد: بسیاری از کارهای علمی دوره رنسانس متاثر از منابع قدیمی است که توسط دانشمندان و مترجمان و محققان ایرانی گردآوری شده بود.

فریللو تصریح کرد در گذشته زبان عربی زبان رسمی علم بوده است و همین موضوع باعث شده اغلب غربی‎ها، دانشمندان ایرانی را از اعراب بدانند در صورتی که اغلب دانشمندان بنام جهان، ایرانی بوده‎اند و شاخصه آن این بوده است که آثار این دانشمندان همواره با تصاویر و نقاشی‎های متعددی همراه بوده است.

وی سخنرانی خود را با جمله‎ای از ناندینو شرق‎شناس ایتالیایی به پایان برد که:

«در تاریخ علم، همواره چیزی که یک ملت ایجاد و اختراع کرده، توسط ملت دیگر رشد داده شده است».

سخنران بعدی پروفسور رومانو گاتتو در قالب «نقش هِرون در مکانیک لئوناردو» و با موضوع تاثیرات لئوناردو داوینچی از هِرون اسکندرانی دانشمند یونانی سخنرانی کرد. وی گفت لئوناردو داوینچی نقاش، معمار، مجسمه ساز، موسیقی دان، آناتومیست و نابغه علوم دیگر بود اما من در آثار این دانشمند در حوزه مکانیک تحقیق کرده ام که نتایج آن می تواند به اثبات تاثیرپذیری او از دانشمندان پیشین بیانجامد.

پروفسور گاتتو با اشاره به الهام‎بخش بودن کتاب مکانیک هِرون اسکندرانی در آثار داوینچی، با ارائه اسناد متعدد تصریح می‎کند که آثار این دو دانشمند بسیار شبیه هم هستند و صراحتا می‎توان گفت داوینچی از آثار هِرون و دیگر دانشمندان گذشته خود الهام گرفته است.

وی با بیان این که تاریخ مکانیک و علم بدون در نظر گرفتن سهم ایرانیان عملا گُنگ است می افزاید: در تحقیقی که از کتاب مکانیک هرون و فصل مربوط به سطوح شیب دار داشتم، به این نتیجه رسیدم که مثلا تصویری که داوینچی از سطوح شیب دار و پدیده‎های مرتبط با آن‎ها ارائه می‎کند، دقیقا همانی است که هِرون خیلی پیش‎تر در کتاب خود اشاره کرده است.

پروفسور گاتتو همچنین اضافه می‎کند که در بررسی و تطبیق آثار دانشمندان گذشته می‎بینیم علاوه بر تصاویر و متون مشابه، ترتیب پرداختن به موضوعات علمی و نیز چگونگی تشریح و توضیح آن‎ها هم همانندی عجیبی وجود دارد. مثلا در مبحث مرکز ثقل اجسام، تعریفی که داوینچی از مرکز ثقل می‎دهد دقیقا همانی است که اشاره می‎کند و هر دو از همان فرضیات و روش‎ها استفاده می‎کنند.

سخنران بعدی لئوناردو آرتیستا با اشاره به کتاب «قوانین نقاشی» داوینچی می‎گوید: این طور نیست که لئوناردو داوینچی همه مسائل را خودش کشف کرده باشد چرا که در همین کتاب تصاویر و متونی با موضوع ماشین‎های مکانیکی وجود دارد که با آثار پیش از خود مشابهت دارد؛ البته داوینچی این هنر را داشت که همه مسائل علمی را خیلی خوب ترسیم می‎کرد. او با طرح‎های خیلی مختصر مشاهداتش را مکتوب می‎کرد و با این کار عملا انقلابی در روش علمی ایجاد کرد. چرا که تا آن زمان، پیشرفت علمی بر اساس قوانین ثابت پیش می‎رفت اما داوینچی سعی می‎کرد فرضیاتی که مشاهده می‎کرد را یاد بگیرد و به خوبی توضیح دهد.

آخرین سخنران این مراسم، پروفسور محمد باقری استاد دانشگاه تهراندر پژوهشکده تاریخ علم سخنرانی خود با عنوان «حرکت دائمی در منابع اسلامی و در آثار لئوناردو داوینچی» را با تکیه بر شرح نمونه‎های ماشین کار دائم و معرفی صنعتگر و مبتکر گیلانی، مرحوم جعفر آتش‎کاری که یکی از ماشین‎های اختراعی وی در فرهنگسرای خاوران و دیگری در آزمایش‎گاه مکانیک دانشگاه صنعتی شریف نگه‎داری می‎شود، ارائه داد.

, , , , ,

اخبار موزه

در برنامه علمی «نبوغ لئوناردو داوینچی» مطرح شد: داوینچی متاثر از دانشمندان ایرانی-اسلامی بود

۲۷ فرو , ۱۳۹۸  

برنامه علمی «نبوغ لئوناردو داوینچی» به همت سفارت ایتالیا در ایران و با همکاری موزه ملی علوم و فناوری و موزه ملی ایران، به مناسبت روز بین‎المللی پژوهش ایتالیا در جهان و هم‎زمان با پانصدمین سال درگذشت این دانشمند ایتالیایی با حضور فعالان و رایزنان فرهنگی و اهالی علم دو کشور ایران و ایتالیا امروز دوشنبه ۲۶ فرودین ۹۸ در سالن اجتماعات موزه دوران اسلامی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، ابتدای این نشست که با موضوع «نقش منابع جدید در بازخوانی آثار لئوناردو داوینچی» برگزار می‎شد، دکتر جبرئیل نوکنده رئیس موزه ملی ایران ضمن خوش‎آمدگویی به مهمانان و تقدیر از برگزارکنندگان این برنامه پر مخاطب علمی، داوینچی را نابغه عصر رنسانس دانست که مرزهای زمان و مکان را در نوردیده است و همچنان اندیشه‎هایش شالوده عصر علمی معاصر محسوب می‎شود و این خاصیت علم است که افرادی مانند ابوعلی سینا، خوارزمی و داوینچی همچنان زنده‎اند و به راستی آنان زبان نامیرای گفت و گوی تمدن‎ها هستند و می‎توانند سوءتفاهم‎های ملت‎ها را از بین ببرند و دهکده جهانی را محقق سازند.

در ادامه، دکتر جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری گفت: این گردهمایی رویداد مشترکی است بین موزه ملی علوم و فناوری ایران، موزه ملی ایران و سفارت ایتالیا در ایران که به مناسبت پانصدمین سال درگذشت لئوناردو داوینچی برای بحث روی ابعاد کم‎تر شناخته شده این ستاره ایتالیایی برگزار می‎شود تا به نقش وحدت‎آفرین و ارتباط بین تمدنی این دانشمند و نیز دیگر دانشمندان بزرگ جهان توجه ویژه شود.

دکتر جلیلی تاکید کرد این نابغه همه قرن‎ها همانند ابوعلی سینا، ابوریحان بیرونی، گالیله و بسیاری از نوابغ بشری همیشه در تاریخ زنده خواهند ماند و آثار و خدمات علمی آن‎ها همواره چراغ راه آیندگان خواهد بود. لئوناردو داوینچی برای هر شخصی از هر ملیتی قابل احترام است و با دیدن آثار لئوناردو مانند نقاشی مونالیزا، شام آخر یا منجی جهان تعلق به دنیایی ماورای دنیای مادی به بیننده دست می دهد، دنیایی که فقط لئوناردوها قادر به تجسم و نقاشی آن هستند. دکتر جلیلی افزود: امروز بواسطه پیش‎رفت فناوری فاصله‎ها کوتاه شده است، اما بشر با چالش‎‌ها و حاکمانی روبروست که باعث خطر جنگ و نابودی هستند و در این زمان بیش از همیشه به انسان‎های وحدت‎بخش مانند لئوناردو نیاز داریم تا بتوانند حس یکی بودن را به ملت‎ها منتقل کنند تا انسان به جایگاه خود که همان اشرف مخلوقات است نزدیک شده و بر مرزهای نژادی و سرزمینی غلبه کند. جلیلی تاکید کرد: علم و فناوری همواره باعث از بین رفتن مرزها بوده و دانشمندان عامل ارتباط ملت‎ها بوده‎اند.

رئیس موزه ملی علوم و فناوری در پایان ضمن تصریح بر این که ایرانیان مردمانی علم دوست و علم پرور بوده‎اند و موزه ملی علوم و فناوری ایران همواره در تلاش بوده تا با برگزاری انواع برنامه‎های علمی در مسیر گفت و گوی علمی دولت‎ها و ملت‎ها قدم بردارد، از برگزارکنندگان این برنامه علمی از جمله اعضای سفارت ایتالیا در ایران، همکاران موزه ملی ایران و موزه ملی علوم و فناوری تقدیر و تشکر کرد.

سخنران بعدی این نشست پیر لوئجی زامپورلینی معاون سفیر ایتالیا در تهران بود که ضمن ابلاغ سلام و پیام سفیر ایتالیا در ایران، به تلاش رایزنان علمی-فرهنگی ایتالیا برای معرفی دانشمندان این کشور و آثار و اندیشه‎های آن‎ها به جهانیان اشاره و تصریح کرد: ۱۱۶ مراسم مشابه در ۷۸ کشور برگزار شده و در همین چارچوب و با همکاری وزارت بهداشت ایران و دانشگاه علوم پزشکی، تصمیماتی برای ایجاد ساختار ثابت درباره همکاری‎های علمی میان ایران و ایتالیا اتخاذ شده است که قطعا این همکاری‎های علمی و فرهنگی پلی خواهد بود میان دو کشور که باعث اتحاد می‎شود.

وی گفت طبیعتا همه ما نمی‎توانیم داوینچی باشیم چون او یک نابغه بود اما کنجکاوی خاص این دانشمند می‎تواند الهام‎بخش تمام جوانان باشد تا آینده را بسازیم.

دکتر جوسپپینا فریللو دکترای معماری و دکترای پژوهشی مطالعات در ایران سخنران بعدی این نشست با عنوان «منابع فارسی در بازسازی تاریخی لئوناردو» گفت: ما همیشه وقتی درباره داوینچی صحبت می‎کنیم به نابغه بودن و اختراعات او اشاره می‎کنیم اما کم‎تر به نوع روش‎ها، آزمایش‎ها و نتایج علمی او اشاره می‎کنیم و همین باعث می‎شود این دانشمندان و زمینه‎های فکری آن‎ها را نشناسیم.

خانم دکتر فریللو تاکید کرد: همه علوم از جمله فلسفه، الهیات، نقاشی، معماری، مکانیک و شعر در آثار داوینچی آمیخته شده‎اند و مثلا خود داوینچی مکانیک را بهشت علم ریاضی می‎داند و در کتاب «قوانین نقاشی» تاکید می‎کند که اگر کسی ریاضی‎دان نیست این کتاب را نخواند که این‎ها نشان از ارتباط علوم مختلف در نظرگاه اوست.

وی با اشاره به تاثیرات مختلف دانشمندان غربی از آثار و اندیشه‎های دانشمندان ایرانی، تصریح می‎کند در کتاب قوانین آتلانتیک داوینچی کاملا این تاثیرپذیری مشهود است و نیز از جمله کتاب‎های منبع و مورد مراجعه آن زمان «معیارالعقول» ابن سیناست که توسط لویی چهاردهم به فرانسه برده شد.

جوسپینا فریللو با تاکید بر این که با کمک همکاران ایرانی دائما در حال شناسایی منابع متعدد علمی هستند تاکید کرد: ما ضمن مطالعه روی این منابع، تفاوت‎ها و تشابه‎ها را آشکار می‎کنیم. وی ادامه داد: بسیاری از کارهای علمی دوره رنسانس متاثر از منابع قدیمی است که توسط دانشمندان و مترجمان و محققان ایرانی گردآوری شده بود.

فریللو تصریح کرد در گذشته زبان عربی زبان رسمی علم بوده است و همین موضوع باعث شده اغلب غربی‎ها، دانشمندان ایرانی را از اعراب بدانند در صورتی که اغلب دانشمندان بنام جهان، ایرانی بوده‎اند و شاخصه آن این بوده است که آثار این دانشمندان همواره با تصاویر و نقاشی‎های متعددی همراه بوده است.

وی سخنرانی خود را با جمله‎ای یک شرق‎شناس ایتالیایی به پایان برد که:

«در تاریخ علم، همواره چیزی که یک ملت ایجاد و اختراع کرده، توسط ملت دیگر رشد داده شده است».

سخنران بعدی پروفسور رومانو گاتتو استاد دانشگاه باسیلیکاتا  در قالب «نقش هِرون در مکانیک لئوناردو» و با موضوع تاثیرات لئوناردو داوینچی از هِرون اسکندرانی دانشمند یونانی سخنرانی کرد. وی گفت لئوناردو داوینچی نقاش، معمار، مجسمه ساز، موسیقی دان، آناتومیست و نابغه علوم دیگر بود اما من در آثار این دانشمند در حوزه مکانیک تحقیق کرده‎ام که نتایج آن می تواند به اثبات تاثیرپذیری او از دانشمندان پیشین بیانجامد.

پروفسور گاتتو با اشاره به الهام‎بخش بودن کتاب مکانیک هِرون اسکندرانی در آثار داوینچی، با ارائه اسناد متعدد تصریح می‎کند که آثار این دو دانشمند بسیار شبیه هم هستند و صراحتا می‎توان گفت داوینچی از آثار هِرون و دیگر دانشمندان گذشته خود الهام گرفته است.

وی با بیان این که تاریخ مکانیک و علم بدون در نظر گرفتن سهم ایرانیان عملا گُنگ است می افزاید: در تحقیقی که از کتاب مکانیک هرون و فصل مربوط به سطوح شیب دار داشتم، به این نتیجه رسیدم که مثلا تصویری که داوینچی از سطوح شیب دار و پدیده‎های مرتبط با آن‎ها ارائه می‎کند، دقیقا همانی است که هِرون خیلی پیش‎تر در کتاب خود اشاره کرده است.

پروفسور گاتتو همچنین اضافه می‎کند که در بررسی و تطبیق آثار دانشمندان گذشته می‎بینیم علاوه بر تصاویر و متون مشابه، ترتیب پرداختن به موضوعات علمی و نیز چگونگی تشریح و توضیح آن‎ها هم همانندی عجیبی وجود دارد. مثلا در مبحث مرکز ثقل اجسام، تعریفی که داوینچی از مرکز ثقل می‎دهد دقیقا همانی است که اشاره می‎کند و هر دو از همان فرضیات و روش‎ها استفاده می‎کنند.

سخنران بعدی آافردو بوککارو استاد دانشگاه فدریکو دوم ناپولی دپارتمان معماری، رئیس مرکز تحقیقات تاریخی شمایل نگاری در شهرستان اروپا، با اشاره به کتاب «قوانین نقاشی» داوینچی می‎گوید: این طور نیست که لئوناردو داوینچی همه مسائل را خودش کشف کرده باشد چرا که در همین کتاب تصاویر و متونی با موضوع ماشین‎های مکانیکی وجود دارد که با آثار پیش از خود مشابهت دارد؛ البته داوینچی این هنر را داشت که همه مسائل علمی را خیلی خوب ترسیم می‎کرد. او با طرح‎های خیلی مختصر مشاهداتش را مکتوب می‎کرد و با این کار عملا انقلابی در روش علمی ایجاد کرد. چرا که تا آن زمان، پیشرفت علمی بر اساس قوانین ثابت پیش می‎رفت اما داوینچی سعی می‎کرد فرضیاتی که مشاهده می‎کرد را یاد بگیرد و به خوبی توضیح دهد.

آخرین سخنران این مراسم، پروفسور محمد باقری استاد دانشگاه تهران در پژوهشکده تاریخ علم بود که سخنرانی خود با عنوان «حرکت دائمی در منابع اسلامی و در آثار لئوناردو داوینچی»  برای حضار ارائه داد.

, , , ,

اخبار موزه

آغاز به کار چهل و یکمین نشست ایکوفوم به میزبانی ایران

۲۳ مهر , ۱۳۹۷  

چهل و یکمین نشست ایکوفوم به میزبانی ایران روز دوشنبه ۲۳ مهر ۹۷ در محل موزه ملی ایران افتتاح شد. این نشست تا ۲۷ مهرماه ادامه خواهد داشت.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، با توافق ایکوم جهانی و براساس توافق‌نامه ۲۰۱۶ در میلان قرارِ برگزاری مجمع ادواری ایکوفوم ۲۰۱۸ در تهران تصویب می‌شود و دوشنبه ۲۳ مهر جاری آئین گشایش چهل و یکمین سمپوزیوم جهانی ایکوفوم در موزه ملی ایران برگزار و کار این اجلاس پنج روزه با عنوان «موزه‌شناسی و مکان های مقدس» در تهران آغاز شد.

تعریف جدید از موزه، متاثر از ایران

سیداحمد محیط طباطبایی در ابتدای این نشست، با بیان این‌که سخنرانی‌ها با رویکرد موزه و تقدس در طول کارگاه برگزاری می‌شود، افزود: این عنوان نه فقط برای مسلمانان و شیعیان که برای سایر ادیان توحیدی و سایر ساکنان نیز باعث شده تا ایران انتخاب شود، چون ایران سرزمینی است که بیش از ۳۰۰ کلسیای تاریخی دارد و پیامبران توحیدی را در خود جای داده است.

وی با اشاره به ویژگی سایت خیابان سی تیر نیز بیان کرد: ویژگی‌های این سایت کمک زیادی کرد تا اجازه برگزاری کارگاه در تهران داده شود؛ چون این خیابان انواع کلیساها، و موزه‌های مذهبی مثل ارامنه تا کلاسیک مثل آبگینه و غیر شی محور و براساس بازسازی تاریخ مثل موزه ملی علوم و فناوری، موزه‌های وقفی و خصوص مثل ملک و موزه مفهومی مثل موزه صلح و موزه باستان شناسی مثل موزه ملی ایران، همگی باعث شد تا این خیابان به عنوان یک مکان مقدس انتخاب و تعیین شود و موزه‌های این منطقه مورد بازدید قرار گیرند.

او با بیان این که ۶۷ نفر از ایران و ۳۷ نفر خارج از کشور برای حضور در این مجمع ادواری شرکت کرده‌اند، ادامه داد: امیدواریم نتیجه این اجلاس در تغییر بهتر رویکرد تعریف موزه که سال آینده در مجمع جهانی ایکوم برگزار می‌شود، موثر باشد، چون قرار است تعریف جدیدی برای موزه در آن اجلاس ارائه شود.

وی ادامه داد: امیدواریم این اجلاس به اندازه‌ای تاثیرگذار باشد که تعریف جدید از موزه، با خصلت‌ها و ویژگی‌های ایران، هماهنگ‎تر باشد، چون ایران نماد تنوع فرهنگی و تنوع اقلیمی و هم‎زیستی ادیان است.

سال ۲۰۱۹ تعریف «موزه» تغییر خواهد کرد

فرانسوا مرس رئیس ایکوفوم نیز در این مراسم گزارشی از روند کار این مراسم ارائه داد و از سختی گرفتن روادید کار سخن گفت که ایران توانست آن را برطرف کند.

رئیس کمیته بین‌المللی موزه‌شناسی «ایکوفوم» اظهار کرد: «آخرین تعریف موزه مربوط به سال ۲۰۰۷ میلادی است که در نظر داریم این تعریف را برای نشست سال ۲۰۱۹ در توکیو تغییر دهیم». فرانسوا مِرِس تصریح کرد: «ارائه تعریف از موزه یک کار جمعی است و ایکوفوم با کمک بقیه اعضا و کمیته‌ها به این تعریف می‌رسد. وظیفه ایکوفوم این است که این حس و تفکر در بقیه ایجاد شود تا همه به این موضوع فکر کنند».

وی افزود: «ایکوفوم سمپوزیوم‌های بسیاری در شهرهایی همچون پاریس، بوینس آیرس، ریو دوژانیرو و پکن برگزار کرده است و چند سمپوزیوم دیگر نیز در آمریکا و چند کشور دیگر برگزار خواهد شد تا به این تعریف جدید برسیم؛ اما در مجموع، محوری که به آن رسیده‌ایم در مورد «نقش اجتماعی موزه‌ها و ارتباط آنها با جامعه» است. شاید تا ۳۰ یا ۴۰ سال پیش، موزه را به‌عنوان یک فضای اجتماعی نمی‌دیدیم و این بُعد همیشه نادیده گرفته می‌شد. اما آنچه اکنون اهمیت دارد، چیزی است که موزه به مردم می‌دهد». این استاد دانشگاه سوربن پاریس ادامه داد: «موزه‌های کلاسیک یا موزه‌های باستان‌شناسی مثل موزه دوران اسلامی، آبگینه یا ایران باستان در ایران بیشتر شیء‌محور هستند، اما در نظر داریم از آن شکل کلاسیک فاصله بگیریم و به نوعی آن را جامعه‌محور کنیم. در حقیقت ما باید به سه پرسش پاسخ دهیم: چه‌چیزی را می‌‌خواهیم حفظ کنیم، چه‌چیزی را می‌خواهیم به نسل‌های آینده بدهیم و چه‌چیزی را می‌خواهیم برای آنها باقی بگذاریم. آیا این اشیاء هستند که می‌خواهیم آنها را به نسل بعد منتقل کنیم یا تفکر و ارزش‌های ما؟ شاید این دو متفاوت با یکدیگر به‌نظر برسند، اما در واقع یکی هستند و با این اوصاف تعریف جدید موزه‌ها تعریف وسیعی خواهد بود». براساس این خبر، ایکوفوم بخش موزه‌شناسی شورای بین‌المللی موزه‌ها (ایکوم) است و قسمت فکری و تئوریک این کمیته جهانی محسوب می‌شود. این بخش بیشترین عضو فعال را در بین سایر بخش‌های ایکوم داشته و در بین آنها از نظر کمی و کیفی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

خاک ایران در فرهنگ حاصلخیز است
حجت‌الله ایوبی، دبیر کمیسیون ملی یونسکو نیز در ادامه این مراسم اظهار داشت: موزه‌ها سنگر مقاومت در برابر جهانی شدن هستند، با هویت‌بخشی به فرهنگ محلی و ملی، از یکسان‌سازی جهانی جلوگیری کرده و به تنوع فرهنگی کمک می‌کنند.

او افزود: برخی معتقدند رفتن به موزه‎‌ها درجا زدن در گذشته و به تعبیر ایرانی‌ها زیارت اهل قبور است، اما من معتقدم که موزه یعنی تلاقی بین دیروز و فردا و پلِ بین گذشته و آینده که حاوی خلاقیت، نوآوری و ابتکار است .

وی با بیان این‌که خاک ایران در فرهنگ و هنر حاصلخیز است و به همین دلیل امروز ایرانی‌ها در نقاشی مدرن، گرافیک، کاریکاتور و به ویژه سینما شناخته شده‌اند و افزود:‌ ایران کشور سینماست و به تعبیر دبیر سابق جشنواره کن، سینما در خون ایرانی‌هاست.

او اضافه کرد: هنر و فرهنگ در خون ایرانی هاست کشوری که هزاران سال هنر کتابت، خوش‌نویسی، نگارگری و چند هزار سال تمدن و تاریخ دارد.

ایوبی، «موزه و تقدس» را عنوان جذابی دانست و افزود: می‌توان تقدس را به دوگونه معنا کرد یک معنا، همان تقدس‌های معنوی است که بخشی از موزه‌های جهان نتیجه خلق مذاهب هستند و نگاه دیگر به تقدس، معنایی است که جامعه‌شناس فرانسوی مطرح کرد «هر چیزی که به آسانی در دسترس نیست و برای دیدن و ارتباط با او باید مراسم و آیینی داشت،مقدس است نه فقط مذهبی».

وی با بیان این‌که نگاه موزه‌داران قداست را خلق می‌کند، افزود: اشیای ایرانی دفن شده زیر خاک‌ها و در نقاط دور و نزدیک کشور را کشف می‌کنند، آن‌ها را به یک مکان خاص و زیبا به نام «موزه» می‌آورند، به آن نور می‌تابانند، روح می‌بخشند و قداست می‌آفرینند، چون برای دیدن آنها باید بلیت خرید و با آگاهی کامل به دیدن ان پرداخت.

او فعالیت‌های یونسکو را براساس تنوع فرهنگی به فعالیت موزه‌ها تشبیه کرد و افزود: موزه‌ها حافظ تنوع فرهنگی هستند، به همین دلیل بسیار ارزشمند و قداست‌آفرین‌اند.

وی خطاب به موزه‌داران نیز اظهار کرد: ایران کار آسان‌تری نسبت به شما دارد، شما اشیا را در موزه قرار می‌دهید اما ما به اندازه‌ای تاریخ داریم که اعلام می‌کنیم شهری به بزرگی «یزد» میراث‌فرهنگی است، یا «محور بیشابور» برای همین رفت‌وآمد و زندگی در این شهر باید با آداب و ادبی همراه باشد .

ایوبی تاکید کرد: موزه‌داران سرمایه آفرین‌اند، زیرا وقتی به معرفی یک شی یا مفهوم می‌پردازند آن به یک سرمایه ملی و جهانی تبدیل می‌شود، به همین دلیل شما حافظان تاریخ جهان و سنگربانان تنوع فرهنگی هستید .

او با بیان این‌که ایران سرزمینی که تنوع فرهنگی دارد و یونسکو مسئولیت حفاظت از تنوع فرهنگی را به عهده دارد، بیان می‌کند: موزه‌ها بهترین عامل در جهت جهانی شدن هستند وتنوع را حفظ می‌کنند، ایکوم و موزه‌ها نیز در همین راستا فعالیت می‌کنند.

وجه آسمانی موزهها فراموش نشود
سید محمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی نیز در سخنانی، موزه به شکل امروزی را یک پدیده مدرن دانست و گفت: از زمان آغاز انتخاب این عنوان که به اسطوره‌ای به یونان باستان برمی‎گردد تلاش شد که این موضوع را به ریشه‌های دور پیوند بزنند.

او افزود: در همه فرهنگ‎ها هر چیزی بُعد زمینی و آسمانی دارد و آسمانِ هر چیز وجه قدسی آن است و زمینِ آن بخش مستهلک و مستعمل است که عمر کوتاهی دارد.

وی با بیان این که در اروپای قدیم هیچ چیز غیر مقدسی وجود نداشت در ایران ما نیز برای نمونه ما آیین فتوت داریم که برای همه پیشه‎ها وجه قدسی تعریف شده و گفت: ایرانی‎ها از دیرباز به وجه آسمانی هر چیز بیشتر توجه داشته‎اند تا وجه کاربردی آن برای نمونه خانه بروجردی‎ها و حمام گنجعلی‎خان هر کدام از نظر کاربرد امروزی نقصی ندارند اما از نظر قدسی و آسمانی فیل ما را به یاد هندوستان می‎اندازند .

وی با این تشبیه که مردم ما قبل از دوره مدرن از هر شی و فعلی به دنبال فتح آسمان بوده‌اند، اضافه کرد: به نظر می‎رسد موزه‌ها که وظیفه آنها یادآوری آسمان هر چیزی بود خود به فراموشی دچار شده‌اند؛ یعنی موزه‎ای که باید یادخانه باشد و هستی و چیستی ما را به یاد آورد وظیفه‎اش یادآوری زمین اشیا شده است .

وی افزود: به همین دلیل عموم موزه‌های فعلی، زمین اشیا را به ما توضیح می‎دهد نه آسمان آن را. ما در مواجهه با مسجد شیخ لطف‎الله، خانه عامری‎ها و حمام گنجعلی خان بیشتر به تعریف حقیقت موزه نزدیک می‎شویم تا موزه‎های مرسوم جهان؛ زیرا آنها به ما اطلاعات در مورد اشیا نمی‎دهند بلکه به مفهوم دقیق موزه ما را به یاد آسمان‎، کیستی، چیستی و ماموریت انسان می‎اندازند.

جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران نیز در سخنانی افزود: نتیجه این سپموزیوم می تواند به شناخت بیشتر موزه‎ها و تعریف جدیدی از موزه منجر شود. موزه‎ها و موزه‎داران و علاقه‎مندان به موزه موجبات ایجاد صلح در جهان را با گفت‎وگوی فرهنگی فراهم می‎کنند.

چهل و یکمین سمپوزیوم سالانه ایکوفوم با موضوع «موزه شناسی و تقدس» از ۲۳ الی ۲۷ مهرماه در سالن همایش‎های ملی برگزار می شود.
ایکوفوم یکی از کمیته‌های ایکوم جهانی است که بخش موزه‌شناسی ایکوم بین الملل در دستور کار این نهاد است.
همچنین ایکوم ایران تلاش کرد تا یکسری اتفاقات خاص برای این اجلاس داشته باشد به همین دلیل دو شاگرد اول رشته موزه‌داری را به عنوان تشویق در این اجلاس رایگان حضور دارند.

براین اساس، در این اجلاس پنج روزه پنل‌های تخصصی با موضوعات مختلف برگزار می‌شود. پنل‌های تخصصی از سه‌شنبه ۲۴ مهر با عنوان “رهیافت‌هایی به معنویت” آغاز می‌شود که در آن موضوعاتی چون “از موزه‌ای به موزه دیگر: بیرون ریختن نامرئی در قرون وسطی به عنوان موزه»، «موزه ارتدادی ( نامقدس شده)»، «رستگاری شناسی میراث: یونسکو، فرهنگ، رستگاری»، خلق موزه‌ها برای معنوی‎سازی امور دنیوی نمونه موزه ایپرسا در ایتالیا»، «دین در موزه‌ها: معنویت قربانی شده در چشمان بیننده یا ابزار چند وجهی برای تغییر نیازها؟ سه مدل پیشنهادی برای بحث در مورد نحوه تاثیر موزه‌ها در معنویت»، «تقدس یافته: یک موزه یا یک معبد» ارایه می‌شود.

همچنین در پنل با عنوان «مکان‌های مقدس و معنویت بخشیدن به موزه‌ها» موضوعات «هر موزه‌ای خدایی دارد، یا خدا در هر موزه‌ای هست؟»، «مقدس در مقابل لامذهب،‌ پیرسن: نشانه شناسی و موزه شناسی آنلاین»، «موزه‌داری و تقدس: باز مقدس‎سازی موزه‌ها» «Moai Hoa Hakananai, a از اورنگو تا موزه بریتانیا: تاملاتی براساس نمایشگاه‌های هنرهای مذهبی در موزه‌ها»، «اتاق‌های مقدس در کلیسای آپاراسیدا» و «موزه‌داری، موزه، تقدس و کفر: تجلی تقدس» مطرح می‌شود.
همچنین در پنل «موزه‌داری و معرفی مقدس» موضوعات «تقدس همیشگی است؟ میراث اسلامی در معرض نمایش در اوایل قرن بیستم»، «تقدس نمایش شده: مکان‌ها، طرح‌ها، سخنان (الفاظ)»، «از بی‏جلوگی تا جلوه دوباره: مورد Saint – Jerome de David»، «موزه به عنوان مکانی برای تسلی و درمان – روش‌های موزه‎شناختی برای گزینش مکان‌های روحانی»، «محراب‌های آرشیوی: ردگیری دوران محراب‌ها در موزه گل در یو.سی.ای.ای» ارائه می‌شود.

, , ,

اخبار موزه

دهمین کنفرانس سار موزه ملی علوم و فناوری برگزار شد

۱۶ شهر , ۱۳۹۷  

دهمین کنفرانس سار موزه ملی علوم و فناوری با عنوان «سار تابستان ۹۷»، روز جمعه ۱۶ شهریورماه، از ساعت ۱۴ الی ۱۷ در محل موزه ملی ایران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران، در کنفرانس «سارِ تابستان» ۱۳۹۷ برخلاف سارهای پیشین که ۷ سخنران داشت، این بار اما ۶ نفر در حضور مخاطبان و علاقمندان با موضوعات متنوع به سخنرانی پرداختند.

سخنرانان و عنوان سخنرانی آنان عبارت بودند از:

۱- سینا دادخواه، داستان‎نویس با عنوان «من و فیل هوا کردن با چرا من کپی رایتر شدم؟»

۲- بابک نیک‎خواه، روزنامه‎نگار و سردبیر نشنال جئوگرافیک فارسی با عنوان «رفتار آنلاین ما»

۳- آرش شریفی، پژوهشگر علوم زمین و دیرینه‎اقلیم‎شناس با عنوان «آتش زیر خاکستر»

۴- حمیدرضا ششجوانی، پژوهشگر اقتصاد فرهنگ و هنر با عنوان «ایران و آینده اقتصاد جهانی، چگونه اقتصاد فرهنگ به کمک ما می‎آید؟»

۵- رها اشرفی، معمار با عنوان «الگوریتم خلاقیت»

۶- آتوسا افشین نوید، نویسنده با عنوان «از تغییر بزرگ تا تغییر کوچک»

 

کنفرانس های سار از ابتدای سال ۱۳۹۵ در موزه ملی علوم و فناوری برگزار می‎گردند. ایده اصلی راه اندازی این کنفرانس، با الهام از کنفرانس‎های TED، برگزاری سخنرانی‎هایی است به عنوان بستری برای طرح “ایده‎هایی که ارزش انتشار دارند”. کنفرانس‎های سار به صورت فصلی برگزار و با نام فصل برگزاری‎شان «سارِبهار»، «سارِتابستان»، «سارِپائیز» و «سارِ زمستان» نام‎گذاری می‎شوند.

در هر کنفرانس فصلی سار، ۷ نفر سخنرانی می‎کنند، سخنرانی‎ها حداکثر در ۱۸ دقیقه، اغلب با زبانی ساده و غیرتخصصی ارائه می‎شوند و به دامنه وسیعی از موضوع‎ها می‎پردازند، هرچند، نقطه اشتراک اغلب سخنرانی‎ها علم و فناوری است. برای تماشا کردن یا شنیدن سخنرانی‎های انجام شده در کنفرانس‎های سار می‎توانید به سامانه «کنفرانس سار» به نشانی  sar.inmost.ir مراجعه کنید.

, , ,