اخبار موزه

نخستین جلسه شورای مرکزی موزه‌های دانشگاهی کشور در موزه ملی علوم و فناوری برگزار شد

۲۷ دی , ۱۳۹۷  

نخستین جلسه شورای مرکزی موزه‌های دانشگاهی روز پنجشنبه، ٢٧ دی ماه ۱۳۹۷ با میزبانی موزه ملی علوم و فناوری ایران و با حضور همه اعضای شورا از جمله دکتر جلیلی، استاد محیط طباطبایی و پنج نماینده شورای موزه‌های دانشگاهی، دکتر طاهری، دکتر جورابچی، دکتر زارع، دکتر برازنده و دکتر ساکت برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری ایران، موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک مؤسسه پژوهشی بر اساس اهداف وزارت علوم و وظایف اساسنامه‌ای خود به منظور ایجاد شبکه‌ای منسجم از موزه‎های دانشگاهی کشور، در پنجمین سال میزبانی گردهمایی این موزه‎ها اقدام به تشکیل شورای موزه‌های دانشگاهی کرد.

در نخستین جلسه شورای مرکزی موزه‎های دانشگاهی مهم‌ترین دستور جلسه، بررسی آیین‌نامه پیشنهادی موزه‌های دانشگاهی بود که اعضا پس از گفتگوها و تبادل نظرهای آغازین، به خواندن بندهای آیین‌نامه و تعدیل آن پرداختند.

براساس این گزارش، اعضای حاضر با آگاهی کامل نسبت به اهمیت آیین‌نامه و نقش آن در تثبیت جایگاه موزه‌های دانشگاهی کشور، با اهتمام و جدیت کافی بند بند آیین نامه را خوانده و با تبادل آرا کوشیدند تا بهترین و جامع‌ترین صورت ممکن را تدوین کنند.

پس از بررسی همه بندهای آیین نامه توسط اعضای این شورا، تصمیم بر آن شد که نسخه کامل شده آیین‌نامه بار دیگر به اعضا فرستاده شود تا در صورت داشتن موارد اصلاحی و تکمیلی پیشنهادی در فضای مجازی و یا در جلسه‌ای دیگر بررسی‎ها انجام گیرد. در این میان، پنج نماینده شورای موزه‌های دانشگاهی بر تدوین آیین نامه‌ای که تا حد امکان نظرات و مطالبات همه دست اندرکاران موزه‌های دانشگاهی را در بر گیرد، تاکید کردند.

در پایان مقرر شد، نسخه نهایی و ویرایش شده آیین نامه، در ششمین نشست تخصصی موزه‎های دانشگاهی کشور ارائه شود.

, ,

اخبار موزه

آمادگی وزارت علوم برای نظام‎مندسازی موزه‎های دانشگاهی/ گزارش پنجمین نشست موزه‎های دانشگاهی کشور

۱۲ دی , ۱۳۹۷  

پنجمین نشست تخصصی موزه‎ها و مجموعه‎های علمی دانشگاهی با حضور مدیران و نمایندگان موزه‎های دانشگاهی سراسر کشور صبح امروز چهارشنبه ۱۲ دی ماه ۹۷ در محل وزارت‎خانه علوم تحقیقات و فناوری برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، در ابتدای این مراسم دکتر سیف‎اله جلیلی رئیس این موزه هدف از برگزاری این نشست را «جلب نظر مسئولان» به موزه‎های دانشگاهی که این جلب توجه مهم‎ترین مرحله نظام‎مندسازی این موزه‎هاست عنوان کرد و افزود: موزه‎های دانشگاهی مهم‎ترین مراکز ترویج علم در جامعه و بعبارتی دانشگاه‎های عمومی هستند.

دکتر جلیلی گفت: ایران با این که در تاریخ تاسیس موزه‎ها نسبت به بسیاری از کشورها پیش‎گام است اما در همان مرحله تاسیس مانده‎ایم و به معنای واقعی در این زمینه توسعه‎ای را شاهد نبودیم و این در حالی است که در برنامه‎ریزی‎های کشوری مثل چین، برای هر ۲۵۰ هزار نفر یک موزه علوم در نظر گرفته شده است و تنها در یک گالری از موزه‎های علوم این کشور ۲٫۵ میلیون یورو هزینه می‌‎شود در صورتی که کل بودجه موزه ملی علوم و فناوری بسیار کم‎تر از این‎هاست و ما شاهدیم که تاسیس هر موزه علومی که با همکاری موزه ملی علوم و فناوری انجام می‎شد، با مشکلات زیادی همراه بود.

جلیلی با بیان این که تعداد مقالات در توسعه علمی کشور ملاک نیست و باید دید این مقالات چقدر در زندگی روزمره مردم اثر دارد تصریح کرد: موزه‎های علوم و موزه‎های دانشگاهی در ترویج علم در جامعه تاثیر مستقیم دارند چرا که برخلاف موزه‎های میراثی، مردم اشیاء را لمس و با آن‎ها تعامل و ارتباط برقرار می‎کنند.

رئیس موزه ملی علوم و فناوری تصریح کرد: یکی دیگر از اهداف تشکیل چنین نشستی تجمیع اطلاعات همه ما از امکانات، ابزار و فضاهای علمی کشور است چرا که ممکن است هر یک از موزه‎های دانشگاهی کشور در مقوله خاصی، تجهیزات خوبی داشته باشند  اما ما اطلاعی در این زمینه نداریم؛ بنابراین باید یک سامانه مشترک داشته باشیم تا همه به اطلاعات لازم دسترسی پیدا کنند.

دکتر جلیلی با اشاره به این که نظام موزه‎داری ما نه علمی و استاندارد بلکه «شخصی» است تاکید کرد: این وظیفه همه ماست که این نظام‎مندی را پیگیری کنیم و موزه ملی علوم و فناوری به تنهایی نمی‎تواند کاری از پیش ببرد.

وی متذکر شد: چرا هر یک از موزه‎های دانشگاهی بانی یکسری جلسات و دوره‎های آموزشی برای موزه‎های دانشگاهی نمی‎شود؟ چرا نباید این موزه‎ها در کنفرانس‎ها و رویدادهای علمی ما که مسائل روز مطرح می‎شود مشارکت کنند؟

«علم» زینت زندگی نیست؛ خودِ زندگی است/ چالش‏‎های پیشِ روی موزه‎های دانشگاهی

سخنران بعدی، دکتر وحید احمدی مشاور وزیر و رئیس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور گفت: علت رونق علم در غرب بخاطر نفوذ علم در لایه‎های مختلف جامعه است. علم زمانی می‎تواند اثرگذار باشد که از حوزه عالمان به حوزه جامعه منتقل شود. بنابراین توسعه بشر به ارتباط تنگاتنگ مردم و جامعه علمی بستگی دارد. اگر دانشگاه‎های ما که قدرت علمی دارند در برج عاج زندگی می‎کنند و با جامعه ارتباطی ندارند و اگر موزه علوم و فناوری ما مشکل بودجه و مکان دارد بخاطر این است که نتوانستیم جایگاه علم را نشان دهیم.

دکتر احمدی تاکید کرد: «علم» زینت زندگی نیست بلکه خودِ زندگی است و یکی از ابزار تحقق نظام نوآوری در جامعه، همین موزه‎ها و مراکز علم هستند. برای نفوذ عالمان در جامعه از طریق مراکز و موزه‎های علوم و فناوری، با چند چالش روبرو هستیم:

۱- فهم مدیران و نهادهایی که بودجه اختصاص می‎دهند ۲- خود دانشگاه‎ها که باید به اهمیت جایگاه و نقش موزه‎های دانشگاهی برسند ۳- افراد متخصص که باید دوره‎های مربوطه را ببینند و با قدرت بالا برنامه‎ریزی کنند و ۴- تشکیل شبکه‎های نرم افزاری و سخت افزاری بین مراکز و مجموعه‎های علمی.

موزه‎های دانشگاهی صاحب جایگاه حقوقی شوند

سخنران بعدی، دکتر سیامک خادمی معاون پژوهشی موزه ملی علوم و فناوری به چالش‎های نظام‎مندسازی موزه‎های دانشگاهی اشاره کرد و افزود: یکی از این چالش‎ها مسائل مربوط به جایگاه حقوقی موزه‎های دانشگاهی است چرا که برای تخصیص بودجه می‎باید در اسناد بالادستی و قوانین بودجه‎ای کشور چنین جایگاهی دیده شود.

خادمی گفت در شرایطی که بودجه دولتی به موزه‎های دانشگاهی اختصاص پیدا نمی‎کند، این موزه‎ها هزینه‎های خود را از طریق فروش بلیت، درآمدهای اختصاصی دانشگاه و یا کمک‎های مردمی و خیرین تامین می‎کنند.

وی گفت: اگرچه دانشگاه‎ها فضای فیزیکی در اختیار موزه‎های خود قرار می‎دهند اما باید بدانیم موزه‎های دانشگاهی فضا، طراحی و معماری خاص خود را می‎طلبند. از طرفی برای نظام مندی موزه‎های دانشگاهی، علاوه بر بودجه و فضای فیزیکی، به توسعه دانش موزه‎داری نیز نیازمندیم که این کار با ایجاد شورای موزه‎های دانشگاهی امکان‎پذیر است.

در لایحه بودجه ۹۸، مانعی برای تخصیص اعتبار به موزه‎های دانشگاهی وجود ندارد

هادی جعفری‌نژاد رئیس امور فرهنگی، گردشگری و ورزشی سازمان برنامه و بودجه کشور نیز با بیان این که در دنیای امروز موزه‎ها از «شیءمحوری» به «مخاطب‎محوری» رسیده‎اند گفت: موزه‎های دانشگاهی باید براساس مخاطبان هدف‎گذاری کنند. وی تاکید کرد: امروزه موزه‎ها علاوه بر نمایش آثار و برقراری نمایشگاه، در مرز ابتذال و نخبه‎گرایی محض قرار دارند و باید تعادل را حفظ کنند.

دکتر جعفری‎نژاد سه حوزه‎ای که در افزایش تعداد مخاطبان موزه‎های دانشگاهی موثرند را چنین برشمرد: خدمات بازدیدکننده، برگزاری نمایشگاه و بازاریابی در موزه‎ها.

جعفری‎نژاد گفت: در لایحه بودجه سال ۹۸ در بخش کمک به مساجد، موارد بناهای تاریخی و موزه‎های دانشگاهی هم افزوده شده که با این کار موانع اختصاص اعتبار و بودجه به موزه‎های دانشگاهی از میان برداشته می‎شود. وی همچنین گفت: تهیه و تدوین برنامه راهبردی موزه‎ها، هدف کلان ماست که در حال پیگیری هستیم.

پیشنهادهایی برای ساختارمند کردن موزه‎های دانشگاهی

در ادامه این نشست، دکتر زارع مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران پیشنهادهایی برای ساختارمند کردن موزه‎های دانشگاهی ارائه داد:

  • ایجاد و تقویت شبکه‎های موزه‎های دانشگاهی از طریق شبکه‎های مجازی و جلسات حضوری
  • پایش و ارزیابی موزه‎های دانشگاهی برای ایجاد فضای رقابتی مثل برگزاری جشنواره پژوهش
  • ایجاد ردیف بودجه خاص برای موزه‎های دانشگاهی
  • درگیر نمودن تشکل‎های دانشجویی بویژه انجمن‎های علمی و دانشجویی با موزه‎ها
  • برنامه‎ریزی برای بازدید هدفمند دانش آموزان از موزه‎ها
  • برگزاری رویدادها در حوزه ترویج علم و فناوری
  • برنامه ریزی برای جلب مشارکت دانشگاهیان و خیرین
  • برنامه ریزی برای فعالیت در سطح بین الملل

سرمایه‎گذاری در موزه‎های دانشگاهی، «واجب» است نه مستحب

استاد احمد محیط طباطبایی مشاور پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و رئیس ایکوم ایران با بیان این که موزه‎ها نه جای شو و نمایش بلکه جایی برای حفظ میراث گذشته اند که برای نسل آینده ارزش قائل اند، تاکید کرد: سرمایه گذاری در موزه‎های دانشگاهی نه یک امر مستحب و از سرریز اعتبارات، بلکه یک امر واجب است و موزه باید در برنامه درسی آموزش و پرورش و وزارت علوم گنجانده شود چرا که هم امر آموزشی است و هم پژوهشی و فناورانه.

وی خاطرنشان کرد: موزه‎ها نشان دهنده توسعه یافتگی اند و همین که اولین موزه ما در دارالفنون تشکیل می‎شود نشان می‎دهد نگاه ما به موزه‎ها از ابتدا علمی و دانشگاهی بوده است.


همه موزه‎ها به موزه ملی علوم و فناوری در میزبانی سیموست ۲۰۲۰ کمک کنند

دکتر جلیلی در پایان خبر میزبانی موزه ملی علوم و فناوری در چهل و هشتمین مجمع بین‎المللی موزه‎های علوم و فناوری جهان –سیموست- در سال ۲۰۲۰ را به اطلاع حاضران رساند و تاکید کرد: ما انتظار داریم در اجرای هرچه بهتر این نشست جهانی همه کمک مادی و معنوی کنند.

گفتنی است پنجمین نشست موزه‎های دانشگاهی صبح امروز با عنوان «شبکه‎سازی موزه‎های دانشگاهی» و ریز موضوعات: «بررسی جایگاه حقوقی و منابع مالی موزه‎های دانشگاهی در اسناد بالادستی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کشور در برنامه توسعه و گسترش این گونه از موزه‎ها» و «توسعه همکاری‎های علمی و فرهنگی و تشکیل شورای موزه‎های دانشگاهی» به میزبانی موزه ملی علوم و فناوری و در محل وزارت‎خانه علوم تحقیقات و فناوری برگزار شد.

انتخابات و تعیین اعضای هیات رئیسه شورای موزه‎های دانشگاهی
همچنین در پایان این نشست پس از ساعتی پرسش و پاسخ و معرفی موزه‎های دانشگاهی، بمنظور تعیین اعضای هیات رئیسه شورای موزه‎های دانشگاهی انتخابات برگزار و افراد ذیل با اکثریت آرا انتخاب شدند:

دکتر ساکت، رئیس انجمن مفاخر دانشگاه و موزه دانشگاه فردوسی مشهد: ۲۱ رأی

دکتر زارع، مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران: ۱۶ رأی

دکتر جورابچی، رئیس موزه زیست‎شناسی دانشگاه شهید بهشتی: ۱۶ رأی

دکتر برازنده، مسئول موزه علم و طبیعت: ۱۳ رأی

دکتر طاهری، رئیس دانشکده پژوهش‎های عالی هنر و کارآفرینی اصفهان: ۱۲ رأی

همچنین دکتر برومند معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم بعنوان رئیس و دکتر سیف‎اله جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری بعنوان دبیر شورای موزه‎های دانشگاهی شناخته شدند.

, , , ,

اخبار موزه

پنجمین نشست تخصصی موزه های دانشگاهی/ چهارشنبه ۱۲ دی ماه

۱ دی , ۱۳۹۷  

پنجمین نشست تخصصی موزه‎ها و مجموعه‎های علمی دانشگاهی ساعت ۸:۳۰ تا ۱۳ روز چهارشنبه ۱۲ دی ماه ۹۷ در وزارت‎خانه علوم تحقیقات و فناوری برگزار می‎شود.

به گزارش روابط عمومی موزه ملی علوم و فناوری، این نشست با عنوان «آینده موزه و مجموعه‎های دانشگاهی» با موضوعات: «بررسی جایگاه حقوقی و منابع مالی موزه‎های دانشگاهی در اسناد بالادستی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کشور در نامه توسعه و گسترش این گونه از موزه‎ها» و «توسعه همکاری‎های علمی و فرهنگی و تشکیل شورای موزه‎های دانشگاهی» در محل وزارت‎خانه علوم تحقیقات و فناوری واقع در تهران، شهرک قدس، میدان صنعت، بلوار خوردین، خیابان هرمزان، نبش خیابان پیروزان جنوبی، ساختمان وزارت‎خانه، طبقه پانزدهم، سالن جهاد برگزار می‎شود.

گفتنی است «شبکه‎سازی موزه‎های دانشگاهی» را می‎توان از جمله اهداف برگزاری این نشست اعلام کرد.

, , , , ,

اخبار موزه

از موزه‌های سنتی تا موزه علم و فناوری؛ “تعاملی” بودن چالش انواع موزه‌ها

۳۱ شهر , ۱۳۹۷  

رئیس موزه ملی علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران نقش اصلی موزه‌های علوم و فناوری را “ترویج علم” در جامعه و ارتقای سطح سواد علمی-فناورانه مردم عنوان کرد و با اشاره به اینکه بین این موزه و “موزه‌های دانشگاهی” تفاوت‌هایی وجود دارد، گفت: خیلی از موزه‌های دانشگاهی”علمی” هستند، اما به عنوان موزه “تعاملی” شناخته نمی‌شوند؛ ایجاد موزه علم نیازمند فضا و صرف هزینه بسیار است که اساساً وظیفه دانشگاه نبوده و ساختار حاکمیت و مسئولین دولت باید در ساخت آن مشارکت داشته باشند.

سیف‌اله جلیلی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا با بیان اینکه بین موزه علم، موزه دانشگاهی و موزه‌های سنتی تفاوت وجود دارد، بر خاصیت تعاملی موزه‌های علوم و فناوری تأکید کرد و افزود: منظور از تعاملی بودن این مرکز، بازسازی علم و تجربه بشری و تاریخ علمی کشور و جهان در قالب وسایلی است که بازدیدکنندگان از طریق لمس و کار کردن با آن‌ها، به تجربه دست اولی از مفهوم علمی یا فناوری دست می‌یابند.

رئیس موزه علوم و فناوری مبنای موزه‌های علم و فناوری را پژوهشی دانست و اظهار کرد: برخی وسایل قدیمی به موزه آورده شده که بیش‎تر آن‌ها بر مبنای پژوهش‌ بازطراحی، بازسازی و بازنمایی می‌شود؛ در همین زمینه می‌توان به ساخت مواردی از قبیل آسیاب بادی، ساعت آبی، انرژی خورشیدی، انرژی باد و … در موزه اشاره کرد.

جلیلی نقش موزه‌های علم و فناوری را حفظ میراث علمی هر ملت، حفظ میراث علمی جهان و ترویج علم برشمرد و با بیان اینکه ترویج علم مهم‌ترین نقش این موزه‌هاست، اضافه کرد: هدف اصلی ما ساده‌سازی مفاهیم علمی برای همه مردم است؛ این از آن روست که فرآیندهای علمی معمولاً از سوی دانشمندان طراحی و اجرا می‌شوند و مردم عادی با الفبای کار آشنا نیستند؛ بنابراین باید این فرآیندها را به زبان خیلی ساده بیان کرد تا مردم با آن‌ها آشنا شوند.

وی مهم‌ترین اثر ترویج علم را ارتقای سطح علمی و فرهنگ جامعه دانست و خاطرنشان کرد: جامعه باید بتواند از نظر فرهنگی، فناوری‌های مختلف را جذب کند. در جوامع جهان سوم اکثر فناوری‌ها وارداتی بوده و فرهنگ‌سازی برای آن‌ها نقش مهمی در ارتقای جامعه دارد.

رئیس موزه علوم و فناوری افزایش سواد جامعه را موضوع مهم دیگر بعد از ارتقای علمی-فرهنگی نام برد و تشریح کرد: منظور از سواد در اینجا سواد عادی خواندن و نوشتن نیست، بلکه این است که مردم در حوزه‌های مختلف علمی، از اطلاعات کافی برخوردار باشند.

 

موزه‌های دانشگاهی؛ علمی یا تعاملی؟

جلیلی سپس به تشریح “موزه‌های دانشگاهی” پرداخت و اظهار کرد: این موزه‌ها معمولاً دستگاه‌ها یا وسایلی را که از نظر تاریخی مهم باشند، گردآوری کرده و به نمایش می‌گذارند.

وی با اشاره به اینکه موزه‌های دانشگاهی به موزه‌های سنتی نزدیک‌ترند، ادامه داد: مثلاً ممکن است یک دانشگاه صنعتی، وسیله‌ها و سیر تاریخی یک حوزه خاص مثلاً برق را به نمایش بگذارد؛ در این صورت یک موزه معمولی محسوب می‌شود. اساساً در دانشگاه‌ها چیزی به نام موزه علم و فناوری به معنای واقعی آن نداریم.

رئیس موزه علوم و فناوری با اعلام اینکه وظیفه دانشگاه طراحی موزه علم نیست، وظایف دانشگاه را مشخص دانست و گفت: خیلی از موزه‌های دانشگاهی، “علمی” هستند و به موزه‌های علم نزدیک شده، اما به عنوان موزه تعاملی شناخته نمی‌شوند.

 

لزوم مشارکت ساختار و مسئولین کشور در راه‌اندازی موزه‌های علم و فناوری

جلیلی دسته سوم را موزه‌های سنتی عنوان کرد و گفت: در این موزه‌ها اشیای تاریخی گردآوری شده، به نمایش درمی‌آید که می‌توان گفت در ۹۹ درصد موارد، برای آن‌ها خاصیت تعاملی در نظر گرفته نشده است.

وی با اشاره به اینکه امروزه موزه‌های سنتی هم به سمت تعاملی بودن پیش می‌روند، گفت: تلاش ما این است که در استان‌ها و دانشگاه‌ها و فضاهایی که امکانات لازم را دارند، حمایت‌های لازم برای راه‌اندازی موزه‌های علم و فناوری را به عمل آوریم.

رئیس موزه علوم و فناوری لزوم حضور نیروی متخصص مورد نیاز در همه زمینه‌ها برای یک موزه علم را یادآور شد و گفت: این‌طور نیست که یک دانشگاه بتواند موزه علوم ایجاد کند، بلکه تمام ساختار و مسئولین یک استان باید در راه‌اندازی آن مشارکت داشته باشند.

جلیلی با بیان اینکه سابقه موزه علوم و فناوری در ایران طولانی نیست، در حالی که سابقه برخی از آن‌ها در دنیا به بیش از یک قرن می‌رسد، تأکید کرد: پیش از هر چیز، مسئولان کشور باید به اهمیت موزه علوم و فناوری پی ببرند؛ تا زمانی که به لحاظ فرهنگی به جایگاهی نرسیم که مردم فرآیندهای علمی را به عنوان عامل پیشرفت در نظر گیرند، جامعه پیشرفته و پایداری نخواهیم داشت.

 

وجود تنگناهای مالی در برگزاری جشنواره “علم برای همه”/ به دنبال حامی هستیم

وی سپس به برخی فعالیت‌های این موزه پرداخت و گفت: در کنار نمایشگاه مرکزی و گالری‌های مختلفی که در حوزه‌های گوناگون علمی از جمله فیزیک، مکانیک، ارتباطات، انرژی‌های نو، فناوری‌های بومی ایران و … که در موزه راه‌اندازی شده است، یکی از فعالیت‌های اصلی موزه برگزاری هفتگی و روزانه رخدادهای علمی جذاب، دیدنی و در عین حال به زبان ساده و قابل درک است.

رئیس موزه علوم و فناوری در همین زمینه به کارگاه‌های برگزار شده در موزه اشاره کرد و گفت: برای مثال اخیراً کارگاه “آب، باد، خاک، آتش و عنصر پنجم” برگزار شد و مردم را با تأکید بر عنصر خانواده و به صورت عملی، با فعالیت‌های محیط‌زیستی‌ آشنا کرد.

جلیلی همچنین به جشنواره‌های علمی اشاره کرد و با تأکید بر اینکه در دنیا سرمایه‌گذاری زیادی روی این نوع جشنواره‌ها می‌شود، خاطرنشان کرد: جشنواره‌ «علم برای همه» که سالانه در هفته ترویج علم توسط موزه اجرا می‌شود، متعلق به همه اقشار جامعه است و هر سال به یک موضوع خاص و مهم جامعه اختصاص دارد.

, , , , , ,