هم‌نشینی با علم

شاید ندانید

مطالب کوتاه درباره سوال‌ها و دغدغه‌های روزمره‌ی مرتبط به مفاهیم علمی را اینجا بخوانید.
top-down-freeze

شاید دیده باشید آب روی سطح حوض‌ها یخ بزند در حالی که زیر لایه‌ی یخ، آب وجود دارد. این پدیده‌ به خاصیتی از آب مربوط‌ است که اگر وجود نداشت در قطب‌ها حیات شکل نمی‌گرفت و در زمستان‌های سرد دریاچه‌های بزرگ یک‌‌پارچه یخ می‌زدند و ماهی‌ها و موجودات زنده‌ی درون آن از بین می‌رفتند.

contrails

آیا دیده‌اید بعضی وقت‌ها هواپیماها ردی ابرمانند پشت سر خود باقی می‌گذارند؟ چرا این رد گاهی تا ساعت‌ها باقی می‌ماند و گاه زود از بین می‌رود؟ این ردها چطور به‌وجود می‌آیند؟ آیا می‌دانستید این ردها بر افزایش گرمایش زمین مؤثر‌ند؟

genes

آیا می‌دانید چطور بسیاری از خصوصیات ظاهری و خلقی شما با والدین‌تان مشترک است؟ پاسخ این سؤال در «ژن» است که شاید نامش را شنیده باشید. اما ژن چیست و از کجا آمده است؟ چرا دانشمندان خصوصیات موجودات زنده را به ژن‌هایشان ربط می‌دهند؟

aurora

پدیده‌ی زیبای شفق قطبی بیشتر در آسمان نواحی‌ قطبی زمین دیده می‌شود. این پدیده چطور به‌‌وجود می‌آید؟ چرا در ناحیه‌های نزدیک به قطب‌های زمین بیشتر به‌وجود می‌آید؟ چه چیزی باعث می‌شود که رنگ‌های مختلفی داشته باشند؟

یک تجربه

با وسایل ساده‌ای که در خانه دارید، آزمایش‌های این صفحه را تکرار کنید و ارتباط آنها را با زندگی روزمره‌تان ببینید.
sound-salt

نوسان‌های حاصل از حرکت صوت را با کمک یک بلندگو و دانه‌های نمک تماشا کنید.

bottle-fog

بعضی روزها آسمان ابری است، گاهی در نزدیکی سطح زمین ابر رقیق یا مِه تشکیل می‌شود، بعضی روزها شبنم روی برگ گل‌ها می‌نشیند و بعضی روزها نه. در این آزمایش درون یک بطری مِه بسازید و چگونگی تشکیل ابرها و شبنم‌ها را بررسی کنید.

toothpick-star

می‌دانید آب چگونه بر خلاف جاذبه‌ی زمین از ریشه درختان بسیار بلند بالا می‌رود و به برگ‌ها می‌رسد؟ برای تجربه كردن این پدیده، با چند قطره آب خلال دندان‌های شکسته را به حرکت وادارید تا یک ستاره پنج‌پر بسازند.

candle-seesaw

این آزمایش را تکرار کنید تا ببینید چطور شمع‌ها خود به ‌خود بالا و پایین می‌روند.

درباره‌ی ما

در صفحه‌ی هم‌نشینی با علم به ارتباط علم با زندگی روزمره می‌پردازیم. در مطالب این صفحه تلاش می‌کنیم سوال‌هایی مرتبط با زندگی طرح کنیم، به پدیده‌های اطراف در زندگی توجه کنیم، پاسخ و تحلیل علم درباره‌ی‌ این سوال‌ها و چالش‌های آن را بیان کنیم و برای یافتن پاسخ بعضی از آنها دست به کارِ انجام آزمایش ‌شویم. با روایت داستان‌هایی از اتفاق‌‌ها و تجربه‌های علمی که به عنصرهای مختلف طبیعت مربوط‌اند گذری هم بر تاریخ علم، تجربه‌های موفق و ناموفق علمی و کاربردهای علم در زندگی بشر داریم. در نوشتن مطالب تلاش می‌کنیم نگاه به ایران داشته باشیم و به سوال‌ها و مثال‌های مرتبط با زندگی ایرانی بپردازیم، چارچوب‌های ساده‌نویسی علمی را رعایت کنیم و متن‌ها کمتر اصطلاح‌های تخصصی داشته باشند و اگر دارند در خود متن یا واژه‌نامه تعریف شوند تا متن‌ها برای همه‌ی علاقه‌مندان به علم خواندنی باشند. مطالب این صفحه به سه دسته‌ی داستان عنصرها، شاید ندانید و یک‌تجربه تقسیم‌بندی‌ شده‌اند.

نوشتن همه‌ی مطالب، انجام آزمایش‌ها، عکاسی‌ها و طراحی‌های شماتیک را گروه نویسندگان هم‌نشینی با علم در موزه‌ی علوم و فناوری انجام می‌دهند. این گروه به قوانین کپی‌رایت پایبند است و تمام تصویرهایی که در مطالب از آن‌ها استفاده می‌شود برای استفاده‌ی عموم مجوز دارند.

 

نویسندگان و تهیه‌کنندگان مطالب این صفحه:

سیما قاسمی: دکترای فیزیک و عضو گروه پژوهشی موزه‌ی علوم و فناوری

مژده اخوان: دکترای شیمی و عضو گروه پژوهشی موزه‌ی علوم و فناوری